Thư tình gửi một người – The Love Letter (37)

Thư tình gửi một người (37)

20.2.1965

Blao, tối thứ bảy 20/2/1965

Ánh

Một chiều thứ bảy nằm chơ vơ xa vắng tất cả. Anh bỏ một buổi trưa nằm đọc Porte étroite nhưng những tiếng hát buồn và sự im khô của buổi chiều đã kéo anh dậy nửa chừng. Này đây là Come back to Sorriento, Beau Danube blue, Secret love (67) và bao nhiêu khúc hát khác dâng lên dâng lên như thuỷ triều ngập trên bãi – hoang – thân – phần – anh.

Viết quá nhiều để bày tỏ những muộn phiền của mình là một yếu điểm. Có thể Ánh sẽ chán nản trên những kêu rêu đó. Có thể anh sẽ tầm thường hơn dưới mắt Ánh. Nhưng anh đâu cần những độ lượng, anh chỉ thấy mình tha thiết muốn đối thoại với người thân yêu, nên anh phải viết vội buổi chiều quá buồn như đã từng kể lể nhiều rồi. Chiêu thứ bảy mà cuốn chăn nằm heo hút ở đây thì không thể tưởng tượng được nữa. Radio thì vẫn la ầm những tin đảo chính. Chốn này thì vẫn ngủ ngon không hề có một xáo động nào về những biến chuyển đó. Thật như mình không còn một liên hệ nào với những đớn đau của quê hương này nữa.

Ánh ơi,

Anh không thể dối mình là ít nhớ Ánh được. Có thể rồi dần dà sẽ quen đi, nhưng bây giờ thì thật nhớ thật nhớ đến nỗi không thể kìm hãm mình yên ổn được. Anh chưa thể ổn thoả nhanh chóng mình với vẻ hoang vu ở đây. Có thể Ánh không tin lắm nhưng ngày tháng còn đâu được nhiều để lừa dối nhau.

Buổi chiều thứ bảy và chủ nhật bao giờ cũng buồn và nhớ nhiều hơn, bởi vì ngày đó anh biết rằng mọi người đều rảnh rỗi như nhau. Sự rảnh rỗi sẽ làm mọi người gần nhau hơn tí nữa. Mùa này cỏ đã khô và những bụi tournesol chỉ còn những nụ đen cháy. Buổi sáng anh thức dậy sương mù xuống từng bãi rộng. Sương mù làm anh càng nhớ Ánh hơn. Ánh đừng bêu rêu trên sự nhớ nhung của anh nghe Ánh.

Chiều nắng đã mất. Ánh đang làm gì ở đó. Ngày mai hình như Trang thăm Ánh phải không. Gió lùa vào lạnh hết hai bàn tay anh. Có Ánh chắc tay Ánh đã đông băng rồi.

Anh đã ngồi đốt bao nhiêu điếu thuốc rồi không còn nhớ nữa. Chiều rồi Ánh ngồi một mình có buồn ngủ không. Mắt Ánh thì bao giờ cũng buồn như thế. Hư vô như đã vào trong đó từ bao giờ.

Buổi chiều vàng vọt xám. Những con chim về kêu trên những vùng cháy nám của cỏ khô. Anh thì âm thầm nghe những lao đao trong mình trầm xuống. Ôi kể làm sao hết những nhớ mong này và làm sao tin được. Không phải anh bi quan nhưng chỉ thử dẫn dắt Ánh về những điều có thể bây giờ Ápnh đang ghét bỏ.

Chúng anh có cần gì bi quan bởi vì cuộc đời sẽ nuôi sống tất cả. Điều anh muốn nói là tại sao người ta không dám đập đổ những công thức xã hội cũ kỹ để sống người hơn, nhân loại hơn và tự do hơn. Trên quê hương nhỏ nhắn của chúng mình, người ta không bao giờ biết nhàm chán những công thức, những ước lệ, những nguỵ biện giả tạo. Người ta chỉ có thể trở thành những nhà – đo – lường giỏi và bằng lòng với tài năng đó. Sau đó thì họ yên tâm và đời sống đó đã trôi đi hằng bao nghìn năm rồi trên đất đai này.

Như thế đó Ánh, có phải anh đã nguyền rủa đấy không, mà nguyền rủa để làm gì. Đời sống này đã như một loại thổ ngữ ghi trên đá xưa rồi. Có thêm anh hay bớt anhthì cũng từng đó thôi.

Đêm đã rất dày rồi đó Ánh. Gió cũng đã lạnh hơn.

Anh đã bắt đầu ngồi trên ghế này, trước cửa sổ, từ 3g đến bây giờ là 10g15 – trừ hơn một giờ cơm chiều – để nghĩ đến Ánh và viết thư cho Ánh. Như thế có phiền cho Ánh lắm không. Ánh cũng đâu cần tin điều đó.

Anh vừa ra đứng ở sân. Tiếc là không có Ánh lúc này để Ánh nhìn đêm sương mù. Những khoảng đèn néon ở xa và trên đỉnh nhà thờ đã nhoà nhạt làm thành những vùng – ánh – sáng – tròn mơ hồ trông thực lạ lùng, thực huyền hoặc.

Cho anh thăm Trang và Diệm, Hoa bạn Ánh. Những người con gái rồi lớn lên rồi đi qua như từng bóng mây qua trời, như từng buổi chiều đẹp mất đi, như những vết chim di trên biển. Chúng anh là những kẻ còn sót lại để ca tụng từng vẻ đẹp phù du đó. Ánh thừa thông minh để hiểu tất cả. Phần bội bạc có bao giờ là chúng anh. Trừ một số nghệ sĩ vô liêm mới tệ thế. Ánh có thể nghi ngờ tất cả nhưng không nên nghi ngờ chúng anh. Đừng tạo nên không khí hiềm thù âm thầm trong đó, mỗi người sống cạnh nhau như một bầy thú dữ. Hãy nhân loại hơn. Hãy để trái tim trên mỗi bàn tay mà nói chuyện với nhau. Đêm đã về. Trước mặt anh bây giờ có hai khoảng xanh đen của trời và đất.

Một chiều thứ bảy đã mất đi vĩnh viễn. Ánh có buồn hơn không. Nếu một mai Ánh cũng mất đi vĩnh viễn như thế thì lúc đó có lẽ anh mới tin được rằng anh đã có Ánh ngàn – đời – ngàn – năm dù lúc đó sự khổ đau có bủa xuống làm khốn khổ đời mình hơn bao giờ bao giờ. Nhưng làm gì có điều đó phỉa không Ánh, và cũng mong không bao giờ có điều đó. Sự ích kỷ cũng vô biên như lòng độ lượng. Độ lượng với chính phần số mình.

Một ngày nào đó chính Ánh sẽ giao lại những chữ Destin Destin cho anh đồ lại rõ nét hơn. Rồi bao giờ cũng chỉ còn lại chúng anh ngồi viết hoài những chữ đó. Quê hương mình làm gì có một ngày sẽ xoá bỏ những nề nếp sống cũ đi.

Mây xám về bỏ những giọt mưa thưa trên đồi rồi biến đi. Có lẽ đêm nay thì mưa lớn và anh sẽ nằm yên đóng kín cửa nghe gió về hú ngoài sân, như từng đàn sói rừng mỗi đêm về ru giấc ngủ.

Mùa nắng ở đây như vậy đó, cũng có nhiều sương mù và những lần mưa lớn qua nhanh trên đồi trông rất tội.

Ánh có còn nhớ những câu trong bản hát Ánh đã chép cho anh:

…J’entendrai l’orage et la pluie pour pleurer
Je t’aime encore mais tu dois ignorer le chagrin de ma vie.
Et j’irai pleurer sous la pluie (68)

Anh muốn nghe lại tiếng hát đó cao lên trong buổi chiều này nhưng làm sao có được. Trong Porte étroite có chữ này anh thấy hay: je t’idolâtre. Tình – yêu – thần – tượng Ánh xem đã có từ hồi Gide rồi đó. Cuốn sách lại xuất bản lần đầu vào năm 1909 nghĩa là chữ đó đã lớn hơn mấy lần tuổi anh.

Trong Porte étroite Ánh thích Ánh là ai. Chỉ mới đọc được một nửa thì anh thấy thương Juliette quá. Những lá thư của Alissa cũng tội phải không. Đêm nay anh sẽ nằm đọc tiếp.

Chiều đã chiều hơn rồi đó. Những tiếng chim sẽ cũng trầm hơn. Còn tiếng chuông nhà thờ đổ xuống. Sao Ánh không thể cho anh một cái ảnh dù rất nhỏ để anh giữ nơi này. Có thể cắt ra từ một tấm hình nào đó. Nếu Ánh e ngại gì thì thôi.

Đêm nay Ánh thắp bạch lạp và đốt đến mấy giờ.

Sương mùa Hạ thì không lạnh lắm. Ở đây chỉ có hai mùa nên anh gọi thế. Một mùa lạnh đã qua. Đà Lạt cũng thế.

Trong thành phố này ít ai còn ngồi thức sau 10 giờ. Giấc ngủ rất dễ đến nhờ sự yên lặng xung quanh. Ánh có thể an lòng vì những điều anh viết cho Ánh dù có ngâm nga lên cũng chẳng còn ai nghe nổi. Sáng mai Ánh có thể dậy muộn hơn vì còn nguyên một ngày nghỉ. Anh đoán là Ánh rất bằng lòng về điều đó.

Anh hút thuốc quá nhiều nên dù buổi trưa không ngủ anh vẫn chưa thấy buồn ngủ tí nào.

Bây giờ anh sắp thắp nến, trùm chăn và đọc tiếp đoạn sau của Porte étroite. Sáng mai anh còn nhiều thì giờ để viết thư cho Ánh. Chẳng lo gì. Bonne nuit, bien chère (69)

Cho anh mượn năm ngón – tay – mùa – xuân đó.


(67) Những bài hát nổi tiếng toàn thế giới: Back to Sorriento là lời Anh ngữ của bài Torna a Surriento do Ernesto De Curtis sáng tác năm 1902; le beau Danube bleu là lời Pháp ngữ của bàn An der schnen blauen Donau do Johann Strauss II sáng tác năm 1866; Secret love do Sammy Fain và Paul-Francis Webster viết cho bộ phim Calamity Jane (1954) với giọng hát của Doris Day

(68) “Em sẽ đợi giông bão và gió mưa về để khóc / Em vẫn yêu anh nhưng anh chẳng màng đến nỗi buồn đời em / Và em sẽ khóc dưới mưa” (Xem chú thích số 7)

(69) Ngủ ngon, bé yêu

(English Version)

The Love Letter (37)

Author: Trịnh Công Sơn
Translation: Đặng Hoàng Lan

Blao, Saturday evening 20/2/1965

Dear Ánh,

One Saturday afternoon I lay alone in a distant place. I spent an afternoon reading the book Porte Étroite, but the sad songs, singing and the quiet of the afternoon pulled me up. These were Come back to Sorriento, Beau Danube blue, Secret Love and many other songs raised like the rising tide on the wild beach.

When I write too much about my troubles, I reveal my weakness. Maybe you will be frustrated by those complaints. Maybe I become more ordinary in your eyes. But I don’t need to be generous, I just find myself yearning to talk to my loved ones. So I have to write hastily in a slow afternoon as I used to have a lot of things to recount. I can’t imagine how I could cuddle under a blanket in this solitary on Saturday afternoon.

The radio continued to report on the rebellion. Here is so peaceful as if there was no disturbance about those changes.

Actually, I no longer connect to the pain of my country.

Dear Ánh,

I cannot deny to myself that I remember you very often.Maybe I gradually got accustomed to being alone, but now I really miss you so much that I can do nothing to hold back my own peace. I can’t quickly mingle with the wilderness here. Maybe you are doubtful, but we don’t have much time to deceive each other.

Saturday and Sunday afternoons are always more in sorrow, and longing, because in those days everyone had free time. When people are generally freer, they get closer easily. This season the grass is turning brown and the tournesol bushes only remain burned black buds. This morning when I wake up, the wide yards are covered in fog that remind me of you. Please do not tease my longing for you.

The afternoon sun has been gone. What are you doing there? It seems Trang will come and visit you tomorrow. The cold wind cuts my hand to the bone. If you were here, your hand would certainly freeze.

I don’t remember how many cigarettes I have burned? Are you sleepy when you are alone in the afternoon? Your eyes are so sad as if emptiness always stays in it.

The afternoon gets pale yellow and gray. The birds were chirping through the burnt dry grass. I listen in silence to my toil in my heart. Oh! How do I say all these memories and how do I trust them? I’m not a pessimist, but I’m just trying to lead you to what you might hate right now.

We don’t need to be pessimistic because life feeds everything. What I want to say is why people don’t dare to break down old social formulas for living a more humane and free life. In our small homeland, people never get bored of fake formulas, conventions, and excuses. People can only become good measuring ones and they are content with that talent. Afterward, they feel secure and such a life has passed thousands of years ago on this land.

As if I am cursing, but is it necessary to curse? This life is already like an old dialect engraved on the stone. Whether I am present in this world or not is all the same.

It was late at night and the wind was colder.

From 3:00 a.m. until 10:15 a.m., I was sitting in this chair in front of the window, except for over an hour of dinner to think and write to you. Does that bother you much? You don’t need to believe that either.

I am standing in the yard. I wish you were here watching the night full of fog. The lights from the distance and at the top of the church have faded into magic and mysterious areas of light.

Please give my regards to Trung, Diem and Hoa. They all grow up and pass like clouds wandering through the sky, like every beautiful afternoon that has been lost, as the traces of birds on the sea. We are the rest to celebrate each of those fleeting beauties. You are too clever to understand it all. We never betray except for a few shameless artists that are so worse.You may doubt everything, but be sure of us. Do not create a quiet hostile atmosphere in which each person lives together as a swarm of fierce beasts. We have to be more human. May our hearts be placed on each hand as we speak. The night has come already. I can see the magnificent scenery between the two dark blue spaces between the sky and the earth.

Do you feel sad when one Saturday afternoon is lost forever? If you vanished, I will believe that I still have you for a thousand years. Perhaps at that time, more than ever, suffering would agonize my life. But how does it happen? I hope something like that never happens. Selfishness is as boundless as generosity. Let’s be generous with our own destiny.

One day, you will write clearly the word of Destiny. Then it is always just we write these words. Our homeland will never give up the old ways of life.

The gray clouds came and let fall some drops of rain on the hill, then disappeared. Maybe it rains hard tonight, I will close the door, lie silently lending-an-ear to the wind howling outside like a pack of wild wolves lulling.

The sunny season is here. It is so foggy and some heavy rains pass quickly on the hill.

Do you still remember the lines from the song you wrote to me?

“I will wait for the storm and the rain to cry. Nevertheless, I love you so, but I guess you don’t care about the anguish of my life. And I will cry in the rain”

I wish I could hear that song this afternoon, but I can’t. In Porte Étroit there is a word that is fascinating to me “love idol”. It has existed since the time of Gide. The book was first published in 1909, which means this word was several years older than me.

In Porte Étroit who do you want to be? As I only read half of the book, I feel sorry for Juliette. Did you see that Alissa’s letters were also full of solicitude? Tonight I will continue to read it more.

It is late afternoon. The hymn of the birds became hushed, but only the church bells. Why don’t you give me your photo and I can keep your image here? You can cut a certain picture, but if you are petrified, you are not obliged to do so.

Tonight you will light a white candle and finish it at what time.

The mist in the summer is not freezing. There are only two seasons here and the cold season will be over, as well as DaLat.

In this city, few people still stay awake after 10 o’clock. Sleep is easy to come by in a silent frame. You will be pleased because what I wrote to you no one would hear even I hum. Tomorrow morning you can wake up later because there is still a day off. I think you will be very grateful for that.

I have smoked too much. Even though I don’t rest at noon, I still don’t feel sluggish at all.

Now I am about to light a candle, cover the blanket, and read the next paragraph of Porte étroite. Tomorrow morning I still have more than enough time to write to you. Don’t worry. Good night, my dear.

Lend me your five fingers of that spring!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: