Cái Chết Vĩnh Hằng Bên Kia Tình Yêu – Death Constant Beyond Love

 

CÁI CHẾT VĨNH HẰNG BÊN KIA TÌNH YÊU

Gabriel Garcia Marquez

Sáu tháng mười một ngày trước khi chết, ngài nghị sĩ Onésime Sanchez quen được người phụ nữ của đời mình. Ông gặp cô ở làng Cây Hồng Của Phó Vương, một ngôi làng hẻo lánh; ban đêm, đó là chỗ những chiếc thuyền buôn lậu lén lút ẩn mình nhưng dưới ánh nắng mặt trời chói chang nó chỉ phơi ra bộ mặt của một cái hốc lạc lõng và vô vị giữa sa mạc, đối mặt với biển cả khô khan và vô tận, cách biệt với mọi thứ đến độ người ta khó mà tin được rằng có ai đó có thể làm thay đổi số phận của một người khác. Cái tên làng cũng như một trò giễu chơi bời vì bông hồng duy nhất thấy được trong làng đã bị ngài nghị sĩ Onésime Sanchez xoáy khéo ngay trong đêm ông quen được Laura Farina.
Đó là một chặng dừng chẳng đặng đừng trong chiến dịch vận động tranh cử diễn ra mỗi bốn năm. Những chiếc xe chở hàng của đoàn đã đến từ sáng, tiếp theo sau là những chiếc xe tải chở đầy người da đỏ từ các làng bên đã được trả vài đồng peso để đến cho buổi lễ chính thức thêm phần đông đúc. Khoảng gần mười một giờ, trong tiếng nhạc xập xình, tiếng pháo ì đùng và đoàn xe jeep hộ tống, chiếc xe hơi nội các màu mật dâu xuất hiện. Ngài nghị sĩ Onésime Sanchez trông điềm tĩnh và không có tuổi trong chiếc xe hơi máy lạnh, nhưng khi cửa sổ xe mở ra một luồng hơi nóng ập vào làm ông rùng mình và chiếc áo sơmi lụa của ông mau chóng ướt đẫm chuyển thành màu cháo trắng nhờ. Ông đột nhiên cảm thấy mình già yếu hơn và đơn độc hơn bao giờ hết. Ông vừa mừng bốn mươi hai tuổi, đã từng vinh dự lãnh bằng kỹ sư luyện kim ở Göttingen1 và hoài công miệt mài đọc những bản dịch dở hơi các tác phẩm cổ điển Latin. Ông đã cưới một cô vợ người Đức thanh lịch sinh cho ông năm đứa con sống cả nhà vui vầy hạnh phúc và chính ông từng là người hạnh phúc nhất đời cho đến cách đây ba tháng, người ta thông báo rằng ông sẽ chết và chắc chắn chết vào kỳ Giáng sinh tới.
Trong khi người ta sửa soạn chuẩn bị cho buổi lễ chính thức, ngài nghị sĩ đã lánh mặt được hẳn một giờ trong ngôi nhà dành riêng cho ông để nghỉ ngơi. Trước khi ngả lưng, ông đặt vào một ly nước bông hồng mà ông đã giữ tươi nguyên xuyên suốt sa mạc, lấy một ít ngũ cốc ăn kiêng mà ông mang theo dùng thay bữa trưa để bớt ngán ngẩm món phá lấu dê đậy vung đang chờ vào buổi tối và uống một loạt thuốc giảm đau trước giờ quy định, mong được khuây khoả trước cơn đau dày vò. Sau đó ông cắm điện cái quạt máy gần chiếc võng và nằm trần như thế khoảng mười lăm phút dưới bóng bông hồng, luôn cố gắng hết sức giữ tinh thần thư giãn để không phải nghĩ đến cái chết khi chìm vào mộng mị. Ngoài các bác sĩ, không ai biết ông sắp về trời vì ông đã quyết định giữ bí mật cho riêng mình, không thay đổi gì cuộc sống của ông, không phải vì kiêu hãnh mà là vì e ngại.
– Chúng ta ở đây để chinh phục Tự nhiên, – ông lên tiếng với tất cả niềm tin của mình. – Chúng ta sẽ không còn là những đứa con rơi của tổ quốc, những kẻ mồ côi của Thượng đế nơi miền đói khát và mưa nắng thất thường, cũng không là kẻ lưu vong trên chính quê hương của mình. Chúng ta sẽ khác, thưa quý bà quý ông, chúng ta sẽ lớn mạnh và hạnh phúc.
Khoảng ba giờ chiều, ông cảm thấy hoàn toàn làm chủ được mình khi ra lại trước công chúng, vẻ đầy sảng khoái, mặc quần tây vải thô và áo sơmi in hoa, trong lòng khoan khoái sau khi thuốc có hiệu lực. Song le, bớt lo sợ chết chỉ là sự giả tạo trong suy nghĩ của ông vì khi bước lên sân khấu, ông nhận thấy một sự khinh miệt lạ kỳ trước những người đang tranh giành nhau cơ hội được bắt tay ông và không còn thương xót đám người da đỏ đi chân trần chịu đựng cái nóng rát bỏng trên nền đất khô cằn này nữa. Bằng một cái khoát tay, gần như là giận dữ, ông ra hiệu ngưng tiếng vỗ tay và bắt đầu nói không một cử động, mắt dán vào mặt biển đang bốc hơi nóng nghi ngút. Giọng ông chậm và trầm sâu nhờ nước uống lúc giải lao nhưng bài diễn thuyết học thuộc lòng và nhai đi nhai lại nhiều lần không phải dùng để nói lên sự thật; nó chỉ chống lại một phán quyết theo thuyết định mệnh trong quyển IV hồi ức của Marcus Aurelius2.
Đó là những công thức trong trò xiếc của ông. Trong khi ông nói, những người phụ tá ném lên trời những nắm gà mái bằng giấy, và những con vật giả đó như sống dậy, bay bay khắp trên sân khấu và nối nhau bay về phía biển. Cùng lúc đó, những người khác lôi từ xe tải ra những chậu cây giả dùng trong rạp hát có lá vẽ bằng bút phớt và đem trồng trên nền đất khô cằn phía sau đám đông lố nhố. Sau cùng, họ kéo màn trình diễn một khung cảnh làm giả bằng carton bột đúc với những ngôi nhà tường gạch đỏ au và cửa sổ lắp kính, che giấu đi bộ mặt tồi tàn trong cuộc sống thực.
Ngài nghị sĩ say sưa với bài diễn thuyết, trích dẫn hai câu nói tiếng Latin, để cho màn hài kịch thêm hoàn chỉnh. Ông hứa hẹn về những chiếc máy tạo mưa, về những chiếc máy chăn nuôi xách tay cho vật nuôi lấy thịt, về các loại dầu hạnh phúc giúp rau cải mọc được trên nền đất cằn khô và về những chùm bông giấy trên cửa sổ. Khi thấy không còn quên thứ gì trong thế giới tưởng tượng của mình, ông đưa tay chỉ:
– Chúng ta sẽ là như thế, thưa quý bà quý ông! – Ông hô vang. – Chúng ta sẽ là như thế! Hãy nhìn kỹ đi!
Công chúng quay lưng lại. Một chiếc tàu vượt biển bằng giấy vẽ ló ra phía sau các ngôi nhà, một chiếc tàu vượt biển cao hơn cả những ngôi nhà cao nhất thành phố vẽ. Ngài nghị sĩ là người duy nhất thấy lặp đi lặp lại cái cảnh kéo lên kéo xuống, kéo tới kéo lui này, cái ngôi làng carton được nâng cao này cũng bị nhuốm màu mưa nắng, và cũng nghèo nàn, cũng bụi bặm và buồn tẻ như làng Cây Hồng Của Phó Vương.
Lần đầu tiên trong mười hai năm qua, Nelson Farina không đến chào ngài nghị sĩ. Ông nghe bài diễn thuyết, nằm yên trên võng, giữa các quãng giải lao buổi trưa, dưới bóng mát ngôi nhà gỗ thô mà ông đã dựng lên bằng đôi tay dược sĩ của mình, chính đôi bàn tay ấy đã phân thây người vợ đầu của ông. Ông đã trốn khỏi nhà tù Cayenne3 để trở về Cây Hồng Của Phó Vương trên một chiếc tàu chở đầy những kẻ ba hoa vô tội, dẫn kèm theo một cô nàng da đen xinh đẹp đá cá lăn dưa gặp nhau từ hồi ở Paramaribo4 và đã sinh cho ông một cô con gái. Không lâu sau đó người vợ đã mất vì bệnh, nhưng không có may mắn như người vợ trước với phần xác còn lại được đem bón cho hàng suplơ trong vườn rau nhà. Bà được chôn cất nguyên vẹn trong nghĩa trang của làng, với tên gọi Hà Lan của mình. Cô con gái thừa hưởng làn da và vóc dáng của mẹ, và do đó người cha đôi mắt vàng vọt ngỡ ngàng cứ nghĩ rằng mình đang nuôi nấng người phụ nữ đẹp nhất trần đời.
Khi làm quen với ngài nghị sĩ Onésime Sanchez, hồi kỳ vận động tranh cử đầu tiên, Nelson Farina đã đề nghị ông ta giúp làm một thẻ căn cước giả hòng lẩn tránh pháp luật. Ngài nghị sĩ, dễ chịu nhưng kín kẽ, đã từ chối giúp. Nelson Farina nhất quyết không chịu thua; suốt nhiều năm liền, mỗi khi có dịp là ông ta nhắc lại lời đề nghị của mình, bằng cách này hay cách khác. Nhưng ông ta luôn nhận được cùng một câu trả lời. Vì vậy lần này ông ta nằm yên trên võng, chịu chết dí trong cái nóng hầm hập như lửa thiêu. Khi nghe tiếng vỗ tay hoan hô kết cục, ông ta vươn cổ nhìn, và qua những cọc rào, ông thấy được hậu trường của vở hài kịch: nền của những công trình giả, khung cốt của những chậu cây giả, những người phụ trợ ẩn mình phía sau đẩy chiếc thuyền vượt biển. Ông ta nhổ toẹt oán giận.
– Mẹ kiếp, – ông văng tục. – Đúng là trò hề chính trị°.
Khi diễn thuyết xong, theo thói quen ngài nghị sĩ đi một vòng quanh các con đường trong làng, với nhạc trống xập xình và pháo nổ bùm bụp, phụ hoạ thêm cảnh nhiều người ở góc đường bám lấy kể lể khó khăn cơ cực. Ngài nghị sĩ chân tình lắng nghe họ và luôn tìm được cách an ủi người này người kia mà không phải ban cho họ những ân huệ rắc rối. Một bà trèo hẳn lên mái nhà, dẫn kèm theo sáu đứa con, nói oang oang bất kể đám đông ầm ĩ và tiếng pháo ì đùng:
– Tôi không cần gì nhiều hết, thưa ngài nghị sĩ. Chỉ một con lừa để chở nước từ Giếng Người Chết Treo.
Ngài nghị sĩ trông thấy sáu đứa con đầy cáu bẩn, hỏi lại:
– Vậy chồng của bà để làm gì?
– Ông ấy đã đi tìm vận may ở đảo Aruba5, – bà ta trả lời vui vẻ. – Và thứ duy nhất ông ấy tìm được là một trong những con mụ chuyên nhét kim cương vào trong răng ở cái xứ đó.
Câu trả lời làm cho cả đám đông ồ cười.
– Sẽ ổn thôi, – ngài nghị sĩ trả lời. – Bà sẽ có con lừa.
Một lát sau, một người giúp việc của ông dẫn đến nhà bà ta một con vật mang vác, trên mạng sườn vẽ vĩnh viễn biểu tượng của cuộc vận động bầu cử, để cho không ai quên được có sự hiện diện của ngài nghị sĩ.
Trong chuyến diễn thuyết ngắn ngủi này, có vài chỗ làm cho ông để ý tới. Ông đút cả cháo cho một người bệnh đòi được dìu khỏi giường đưa ra tận cửa để nhìn ông đi qua. Ở góc đường, ông thấy Nelson Farina đang nằm trên võng, mắc giữa hàng cột trước sân; ông ta có mái tóc đang ngả màu hoa râm và khuôn mặt ủ dột. Ông lạnh nhạt chào ông ta.
– Ông khoẻ chứ?
Nelson Farina quay lại và chằm chặp nhìn ông với ánh mắt vàng vọt u buồn.
– Tôi, ngài biết rồi đó°, – ông ta trả lời.
Cô con gái ông ta vừa bước ra sân khi nghe hai người chào nhau. Cô mặc một chiếc váy vùng Guajira6 bình thường cũ kỹ, đầu quấn những dải ruban sặc sỡ và khuôn mặt lem nhem kem chống nắng. Bất kể dáng vẻ luộm thuộm này, cô gái vẫn khiến cho người ta tin rằng không có người phụ nữ nào đẹp hơn nữa trên mặt đất này. Ngài nghị sĩ nghe mình thở gấp.
– Khỉ gió thật! – ông thở dài, không khỏi ngạc nhiên. – Rõ là ông trời khéo sắp đặt!
Tối hôm đó, Nelson Farina cho con gái ăn vận những thứ đẹp nhất và cho đi đến gặp ngài nghị sĩ. Hai người lính gác mang súng ngắn đầu gật gù dưới cái nóng bức của ngôi nhà ra lệnh cho cô ngồi chờ trên cái ghế duy nhất ngoài tiền sảnh.
Ngài nghị sĩ đang ở phòng kế bên, trong cuộc họp với các vị thân hào làng Cây Hồng Của Phó Vương được mời đến để tiết lộ những sự thật ẩn giấu đằng sau những bài diễn thuyết của ông. Họ cũng giống như tất cả những người khác ông đã gặp trong các ngôi làng vùng sa mạc, cái xứ mà Onésime Sanchez đã ngán tận cổ những buổi họp tối như thế này. Chiếc áo sơmi ướt đẫm mồ hôi và ông định hong khô luôn cả thân mình bằng luồng hơi nóng của cái quạt điện đang kêu vo vo như một con muỗi khổng lồ trong căn phòng họp mạnh ai nấy ngủ gà ngủ gật.
– Chúng ta thì khác, chắc chắn rồi, chúng ta không mù quáng theo những con gà mái giấy, – ông nói.
– Các ngài và tôi chúng ta đều biết rằng cái ngày mà cây cối hoa cỏ mọc lên trên mảnh đất chó ăn đá gà ăn sỏi này, cái ngày mà cá lội trong mương trong giếng thay cho bầy loăng quăng, thì cũng là ngày mà cả các ngài lẫn tôi chẳng còn chuyện gì làm ở cái xứ này nữa. Các ngài vẫn nghe tôi đấy chứ?
Không ai trả lời. Trong khi nói, ngài nghị sĩ đã gỡ một tờ lịch và xếp hình một con bướm. Ông thảy nó ra trước luồng gió cánh quạt, không vì một lý do nào. Con bướm bay vòng quanh trong phòng rồi lao thẳng ra phía cánh cửa hé mở. Ngài nghị sĩ tiếp tục nói với một sự tự tin được củng cố bằng sự đồng loã của cái chết.
– Vì vậy, – ông ta nói, – tôi không cần phải lặp lại với các ngài điều mà các ngài vẫn biết rõ: tôi tái đắc cử là cách tốt nhất cho các ngài cũng như bản thân tôi, bởi vì cho tới bây giờ tôi vẫn điều khiển được cuộc sống nhớp nháp và sức lao động của người da đỏ, trong khi các ngài, các ngài sống nhờ vào điều đó.
Laura Farina trông thấy con bướm giấy bay ra ngoài. Cô là người duy nhất thấy nó bởi vì những người lính gác ngoài tiền sảnh đã ngủ gục trên băng ghế, súng vẫn bồng trên tay. Sau vài vòng, con bướm giấy lịch to đùng ấy duỗi thẳng ra ép bẹp dí lên tường rồi dính luôn ở đó. Laura Farina cố gỡ nó ra bằng con dao nhíp. Một người lính vừa tỉnh dậy bởi tiếng vỗ tay hoan hô ở phòng bên, nhận thấy cô đang cố làm một việc thật vô ích.
– Không có gỡ nó ra được đâu, – anh ta ngái ngủ nói. – Người ta vẽ lên tường mà.
Laura Farina quay trở lại ghế ngồi khi các quý ông rời cuộc họp bước ra. Ngài nghị sĩ đứng ở cửa phòng, vịn nắm tay cầm, và chỉ nhìn thấy Laura Farina khi ngoài tiền sảnh không còn một ai.
– Cô làm gì ở đây?
– Là để thay mặt cho cha tôi°, – cô nói.
Ngài nghị sĩ hiểu ra. Ông liếc nhìn những người lính gác đang ngủ gục, sau đó liếc nhìn Laura Farina trong vẻ đẹp không tưởng tượng nổi đang thúc giục ông còn gấp gáp hơn cả nỗi đau dày vò và cho ông thấy rõ cái chết đã định sẵn.
– Vào đây, – ông ra hiệu cho cô.
Laura Farina đứng trầm trồ trước cửa phòng: hàng ngàn tờ bạc ngân hàng bay tung trong gió, chập chờn như những cánh bướm. Nhưng ngài nghị sĩ tắt quạt đi, và khi không còn gió, các đồng tiền lả tả rơi xuống khắp các đồ vật trong phòng.
– Cô thấy không, – ông cười mỉm nói, – ngay cả rác rưởi cũng bay được.
Laura Farina ngồi xuống, như ngồi trên băng ghế nhà trường. Cô có làn da mịn màng và êm ái, có màu và độ bóng sánh cùng với dầu thô. Mái tóc cô tựa như mái bờm một nàng ngựa cái tơ nõn nà nhất và đôi mắt mênh mông thì sáng rực như lửa. Ngài nghị sĩ nhìn theo ánh mắt cô đang dừng lại trên cánh hồng bị vấy bẩn.
– Đó là một bông hồng, – ông nói.
– Vâng, – cô nói có vẻ bối rối. – Tôi đã thấy nó ở Riohacha7.
Ngài nghị sĩ ngồi lên chiếc giường dã chiến, vừa kể về bông hồng vừa cởi nút áo sơmi. Trên một bên ngực, ở nơi ông cho là trái tim đang trú ngụ, có một hình xăm hải tặc: một trái tim bị cung tên xuyên thủng. Ông ném chiếc áo ướt đẫm xuống đất và bảo Laura Farina đến cởi giày bốt cho ông.
Cô quỳ gối bên cạnh giường. Ngài nghị sĩ tiếp tục dò xét cô, mặt đăm chiêu, trong khi cô tháo dây giày. Ông tự hỏi ai trong hai người là kẻ bất hạnh hơn trong cuộc phiêu lưu này.
– Cô hãy còn là một cô bé, – ông nói.
– Đừng nghĩ vậy, – cô nói. – Tháng tư này tôi sẽ tròn mười chín tuổi.
Ngài nghị sĩ thấy hứng thú hơn.
– Ngày mấy?
– Ngày mười một, – cô trả lời.
Ngài nghị sĩ thở ra nhẹ nhõm.
– Chúng ta cùng có mạng Cừu, – ông nói, và mỉm cười nói thêm: – Đó là dấu hiệu của sự cô đơn.
Laura Farina không để ý đến ông vì mải mê nghĩ không hiểu giày bốt dùng để làm gì. Phần ngài nghị sĩ, không biết Laura Farina đang làm gì, lại không quen có những tình cảm yêu đương bất chợt. Hơn nữa, trong mắt ông chuyện này có nguồn gốc không đàng hoàng. Chỉ có cách cướp lấy thời gian và khỏi bận tâm, ông kéo Laura Farina vào giữa hai đầu gối, ôm vòng lấy cô và đặt nằm ngửa trên giường. Đến lúc này ông mới nhận ra cô không mặc gì dưới chiếc váy; thân thể cô bốc ra mùi nhờ nhợ hoang dã nhưng trái tim cô đập loạn xạ và làn da lạnh tái đi vì khiếp sợ.
– Chẳng ai yêu thương chúng ta cả, – ông thở dài.
Laura Farina muốn nói điều gì đó, nhưng cô thấy ngợp thở. Cô chỉ đủ sức hít thở cầm chừng. Ông đặt cô nằm qua cạnh bên để giúp cô, với tay tắt đèn và căn phòng chìm vào dưới bóng tối lờ mờ của bông hồng. Cô tự nhủ thương cảm cho số phận của mình. Ngài nghị sĩ nhẹ nhàng vuốt ve cô, bàn tay chỉ chạm khẽ lên da, và đến chỗ ông mong tìm thấy, ông chạm phải một vật bằng kim loại.
– Cô có cái gì ở đây vậy?
– Một cái ổ khoá, – cô trả lời.
– Chuyện quái quỉ gì đây! – ngài nghị sĩ nổi xung lên. Và ông hỏi cô thứ ông biết rất rõ: – Chìa khoá đâu?
Laura Farina thở ra nhẹ nhõm.
– Chỉ cha tôi mới có nó, – cô trả lời. – Cha tôi sai tôi tới nói là ông có thể cho người đi lấy nó với một tờ giấy ghi lời hứa sẽ giải quyết chuyện của ông ấy.
Ngài nghị sĩ trong bụng ức giận, nghiến răng rủa thầm: “Trò cắm sừng rác rưởi!” Rồi ông nhắm mắt thả lỏng người và suy ngẫm trong bóng tối. Hãy nhớ lấy rằng, – ông nhớ lại, – dù ngươi hay là ai khác, các ngươi sớm muộn gì rồi cũng sẽ chết và chẳng mấy lâu sau, người ta sẽ quên bẵng đi ngay cả tên họ của các ngươi°. Một cơn rùng mình thoáng qua người ông.
– Hãy nói cho ta biết, – ông cất tiếng hỏi. – Cô nghe người ta nói gì về ta?
– Ngài có muốn nghe sự thật, sự thật thực sự?
– Ta muốn nghe sự thật, sự thật thực sự.
– Vậy thì, – Laura Farina mạnh dạn thì thầm, – người ta nói là ông ghê gớm hơn người khác bởi vì ông khác họ.
Ngài nghị sĩ không có vẻ gì lúng túng. Ông im lặng thật lâu, mắt nhắm nghiền, và khi mở mắt ra lại, có thể tin rằng ông đã quay về với những bản năng được che đậy kín kẽ nhất.
– Thật là đồ rác rưởi! – Ông kết luận. – Cô về nói với cha cô là tôi sẽ dàn xếp việc của ông ấy.
– Nếu ngài muốn, tôi có thể tự mình đi tìm chìa khoá, – Laura Farina nói.
Ngài nghị sĩ giữ cô lại.
– Quên cái chìa khoá đi, – ông nói, – và ngủ với ta một lát. Có được ai đó bên cạnh thật là hay trong những lúc cô độc.
Cô áp ông vào vai mình, mắt đăm đăm nhìn bông hồng. Ngài nghị sĩ ôm vòng lấy cô, dụi đầu vào dưới đôi cánh tay hoang dã của cô và gục ngã trước nỗi khiếp sợ. Sáu tháng mười một ngày sau đó, ông đã chết ở cùng một tư thế, để lại những lời đồn thổi về vụ tai tiếng vì Laura Farina. Nhưng ông đã khóc giận nếu không được chết trong vòng tay cô.
(Theo bản dịch tiếng Pháp của Claude Couffon, in trong: Raconter des histoires, Nouvelles recueillies par Nadine Gordimer, Édition Grasset & Fasquelle, Paris, 2005)
Nguồn: Người đại biểu nhân dân (số 07-08 tháng 12/2005)
Ghi chú:
1 Göttingen: thành phố ở Đức, có trường đại học nổi tiếng về cơ khí xây dựng.
2 Marcus Aurelius Antoninus: hoàng đế La Mã (161-180).
3 Cayenne: thủ phủ vùng Guyane, thuộc địa Pháp ở Nam Mỹ.
4 Paramaribo: thủ đô Surinam.
5 Aruba: một đảo thuộc quần đảo Antilles thuộc địa Hà Lan.
6 Guajira: bán đảo ở Nam Mỹ (Colombia và Venezuela).
7 Riohacha: thành phố ở Colombia, thủ phủ vùng Guajira.
8 Theo cung hoàng đạo phương Tây, những người sinh từ ngày 21 tháng 3 đến 20 tháng 4 có mạng Cừu.
° Nguyên văn nhân vật nói bằng tiếng Pháp.

 

(English Version)

 

Death Constant Beyond Love

by Gabriel García Márquez, 1970

Translated by Gregory Rabassa and J.S. Bernstein

 

Senator Onesimo Sanchez had six months and eleven days to go before his death when he found the woman of his life. He met her in Rosal del Virrey, an illusory village which by night was the furtive wharf for smugglers’ ships, and on the other hand, in broad daylight looked like the most useless inlet on the desert, facing a sea that was arid and without direction and so far from everything no one would have suspected that someone capable of changing the destiny of anyone live there. Even its name was a kind of joke, because the only rose in that village was being worn by Senator Onesimo Sanchez himself on the same afternoon when he met Laura Farina.

It was an unavoidable stop in the electoral campaign he made every four years. The carnival wagons had arrived in the morning. Then came the trucks with the rented Indians who were carried into the towns in order to enlarge the crowds at public ceremonies. A short time before eleven o’clock, along with the music and rockets and jeeps of the retinue, the ministerial automobile, the color of strawberry soda, arrived. Senator Onesimo Sanchez was placid and weatherless inside the air‐conditioned car, but as soon as he opened the door he was shaken by a gust of fire and his shirt of pure silk was soaked in a kind of light‐colored soup and he felt many years older and more alone than ever. In real life he had just turned forty‐tow, had been graduated from Gootingen with honors as a metallurgical engineer, and was an avid reader, although without much reward, of badly translated Latin classics. He was married to a radiant German woman who had given him five children and they were all happy in their home, he the happiest of all until they told him, three months before, that he would be dead forever by next Christmas.
While the preparations for the public rally were being completed, the senator managed to have an hour alone in the house they had set aside for him to rest in. Before he lay down he put in a glass of drinking water the rose he had kept alive all across the desert, lunched on the diet cereals that he took with him so as to avoid the repeated portions of fried goat that were waiting for him during the rest of the day, and he took several analgesic pills before the time prescribed so that he would have the remedy ahead of the pain. Then he put the electric fan close to the hammock and stretched out naked for fifteen minutes in the shadow of the rose, making a great effort at metal distraction so as not to think about death while he dozed. Except for the doctors, no one knew that he had been sentenced to a fixed term, for he had decided to endure his secret all alone, with no change in his life, not because of pride but out of shame.

He felt in full control of his will when he appeared in public again at three in the afternoon, rested and clean, wearing a pair of coarse linen slacks and a floral shirt, and with his soul sustained by the anti‐pain pills. Nevertheless, the erosion of death was much more pernicious than he had supposed, for as he went up onto the platform he felt a strange disdain for those who were fighting for the good luck to shake his hand, and he didn’t feel sorry as he had at other times for the groups of barefoot Indians who could scarcely bear the hot saltpeter coals of the sterile little square. He silenced the applause with a wave of his hand, almost with rage, and he began to speak without gestures, his eyes fixed on the sea, which was sighing with heat. His measured, deep voice had the quality of calm water, but the speech that had been memorized and ground out so many times had not occurred to him in the nature of telling the truth, but, rather, as the opposite of a fatalistic pronouncement by Marcus Aurelius in the fourth book of his Meditations.

“We are here for the purpose of defeating nature,” he began, against all his convictions. “We will no longer be foundlings in our own country, orphans of God in a realm of thirst and bad climate, exiles in our own land. We will be different people, ladies and gentlemen, we will be great and happy people.”
There was a pattern to his circus. As he spoke his aides threw clusters of paper birds into the air and the artificial creatures took on life, flew about the platform of planks, and went out to sea. At the same time, other men took some prop trees with felt leaves out of the wagons and planted them in the saltpeter soil behind the crowd. They finished by setting up a cardboard facade with make‐believe houses of red brick that had glass windows, and with it they covered the miserable real‐life shacks.

The senator prolonged his speech with two quotations in Latin in order to give the farce more time. He promised rainmaking machines, portable breeders for table animals, the oils of happiness which would make vegetables grow in the saltpeter and clumps of pansies in the window boxes. When he saw that his fictional world was all set up, he pointed to it. “That’s the way it will be for us, ladies and gentlemen,” he shouted. “Look! That’s the way it will be for us.”

 

The audience turned around. An ocean line made of painted paper was passing behind the houses and it was taller than the tallest houses in the artificial city. Only the senator himself noticed that since it had been set up and taken down and carried from one place to another the superimposed cardboard town had been eaten away by the terrible climate and that it was almost as poor and dusty as Rosal del Virrey.
For the first time in twelve years, Nelson Farina didn’t go to greet the senator. He listened to the speech from his hammock amidst the remains of his siesta, under the cool bower of a house of unplaned boards which he had built with the same pharmacist’s hands with which he had drawn and quartered his first wife. He had escaped from Devil’s Island and appeared in Rosal del Virrey on a ship loaded with innocent macaws, with beautiful and blasphemous black woman he had found in Paramaribo and by whom he had a daughter. The woman died of natural causes a short while later and she didn’t suffer the fate of the other, whose pieces had fertilized he own cauliflower patch, but was buried whole and with her Dutch name in the local cemetery. The daughter had inherited her color and her figure along with her father’s yellow and astonished eyes, and he had good reason to imagine that he was rearing the most beautiful woman in the world.
Ever since he had met Senator Onesimo Sanchez during his first electoral campaign, Nelson Farina had begged for his help in getting a false identity card which would place him beyond the reach of the law. The senator, in a friendly but firm way, had refused. Nelson Farina never gave up, and for several years, every time he found the chance he would repeat his request with a different recourse. But this time he stayed in his hammock, condemned to rot alive in that burning den of buccaneers. When he heard the final applause, he lifted his head, and looking over the boards of the fence, he saw the back side of the farce: the props for the buildings, the framework of the trees, the hidden illusionists who were pushing the ocean liner along. He spat without rancor.

“Merde,” he said. “C’est le Blacamen de la politique.”

After the speech, as was customary, the senator took a walk through the streets of the town in the midst of the music and the rockets and was besieged by the townspeople, who told him their troubles. The senator listened to them good‐naturedly and he always found some way to console everybody without having to do them any difficult favors. A woman up on the roof of a house with her six youngest children managed to make herself heard over the uproar and the fireworks.

“I’m not asking for much, Senator,” she said. “Just a donkey to haul water from Hanged Man’s Well.”

The senator noticed the six thin children. “What became of your husband?” he asked.
“He went to find his fortune on the island of Aruba,” the woman answered good‐humoredly, “and what he found was a foreign woman, the kind that put diamonds on their teeth.”

The answer brought a roar of laughter.

“All right,” the senator decided, “you’ll get your donkey.”

A short while later an aide of his brought a good pack donkey to the woman’s house and on the rump it had a campaign slogan written in indelible paint so that no one would ever forget that it was a gift from the senator. Along the short stretch of street he made other, smaller gestures, and he even gave a spoonful of medicine to a sick man who had had his bed brought to the door of his house so he could see him pass. At the last corner, through the boards of the fence, he saw Nelson Farina in his hammock, looking ashen and gloomy, but nonetheless the senator greeted him, with no show of affection.

“Hello, how are you?”

Nelson Farina turned in his hammock and soaked him in the sad amber of his look.

“Moi vous savez,” he said.
His daughter came out into the yard when she heard the greeting. She was wearing a cheap, faded Guajiro Indian robe, her head was decorated with colored bows, and her face was painted as protection against the sun, but even in that state of disrepair it was possible to imagine that there had never been another so beautiful in the whole world. The senator was left breathless. “I’ll be damned!” he breathed in surprise. “The Lord does the craziest things!”

That night Nelson Farina dressed his daughter up in her best clothes and sent her to the senator. Two guards armed with rifles who were nodding from the heat in the borrowed house ordered her to wait on the only chair in the vestibule.
The senator was in the next room meeting with the important people of Rosal del Virrey, whom he had gathered together in order to sing for them the truths he had left out of his speeches. They looked so much like all the ones he always met in all the towns in the desert that even the senator himself was sick and tired of that perpetual nightly session. His shirt was soaked with sweat and he was trying to dry it on his body with the hot breeze from an electric fan that was buzzing like a horse fly in the heavy heat of the room.

“We, of course, can’t eat paper birds,” he said. “You and I know that the day there are trees and flowers in this heap of goat dung, the day there are shad instead of worms in the water holes, that day neither you nor I will have anything to do here, do I make myself clear?”

No one answered. While he was speaking, the senator had torn a sheet off the calendar and fashioned a paper butterfly out of it with his hands. He tossed it with no particular aim into the air current coming from the fan and the butterfly flew about the room and then went out through the half‐open door. The senator went on speaking with a control aided by the complicity of death.
“Therefore,” he said, “I don’t have to repeat to you what you already know too well: that my reelection is a better piece of business for you than it is for me, because I’m fed up with stagnant water and Indian sweat, while you people, on the other hand, make your living from it.”

Laura Farina saw the paper butterfly come out. Only she saw it because the guards in the vestibule had fallen asleep on the steps, hugging their rifles. After a few turns, the large lithographed butterfly unfolded completely, flattened against the wall, and remained stuck there. Laura Farina tried to pull it off with her nails. One of the guards, who woke up with the applause from the next room, noticed her vain attempt.

“It won’t come off,” he said sleepily. “It’s painted on the wall.”
Laura Farina sat down again when the men began to come out of the meeting. The senator stood in the doorway of the room with his hand on the latch, and he only noticed Laura Farina when the vestibule was empty.

“What are you doing here?”

“C’est de la part de mon pere,” she said.

The senator understood. He scrutinized the sleeping guards, then he scrutinized Laura Farina, whose unusual beauty was even more demanding than his pain, and he resolved then that death had made his decision for him.
“Come in,” he told her.
Laura Farina was struck dumb standing in the doorway to the room: thousands of bank notes were floating in the air, flapping like the butterfly. But the senator turned off the fan and the bills were left without air and alighted on the objects in the room.

“You see,” he said, smiling, “even shit can fly.”
Laura Farina sat down on the schoolboy’s stool. Her skin was smooth and firm, with the same color and the same solar density as crude oil, her hair was the mane of a young mare, and her huge eyes were brighter than the light. The senator followed the thread of her look and finally found the rose, which had been tarnished by the saltpeter.

“It’s a rose,” he said.

“Yes,” she said with a trace of perplexity. “I learned what they were in Riohacha.”

The senator sat down on an army cot, talking about roses as he unbuttoned his shirt. On the side where he imagined his heart to be inside his chest he had a corsair’s tattoo of a heart pierced by an arrow. He threw the soaked shirt to the floor and asked Laura Farina to help him off with his boots.

She knelt down facing the cot. The senator continued to scrutinize her, thoughtfully, and while she was untying the laces he wondered which one of them would end up with the bad luck of that encounter.

“You’re just a child,” he said.

“Don’t you believe it,” she said. “I’ll be nineteen in April.”

The senator became interested.

“What day?”

“The eleventh,” she said.

The senator felt better. “We’re both Aries,” he said. And smiling, he added: “It’s the sign of solitude”

Laura Farina wasn’t paying attention because she didn’t know what to do with the boots. The senator, for his part, didn’t know what to do with Laura Farina, because he wasn’t used to sudden love affairs and, besides, he knew that the one at hand had its origins in indignity. Just to have some time to think, he held Laura Farina tightly between his knees, embraced her about the waist, and lay down on his back on the cot. Then he realized that she was naked under her dress, for her body gave off the dark fragrance of an animal of the woods, but her heart was frightened and her skin disturbed by a glacial sweat.

 

“No one loves us,” he sighed.

Laura Farina tried to say something, but there was only enough air for her to breathe. He laid her down beside him to help her, he put out the light and the room was in the shadow of the rose. She abandoned herself to mercies of her fate. The senator caressed her slowly, seeking her with his hand, barely touching her, but where he expected to find her, he came across something iron that was in the way.

“What have you got there?”

“A padlock,” she said.

“What in the hell!” the senator said furiously and asked what he knew only too well. “Where’s the key?”

Laura Farina gave a breath of relief.

“My papa has it,” she answered. “He told me to tell you to send one of your people to get it and to send along with him a written promise that you’ll straighten out his situation.”
The senator grew tense. “Frog bastard,” he murmured indignantly. Then he closed his eyes in order to relax and he met himself in the darkness. Remember, he remembered, that whether it’s you or someone else, it won’t be long before you’ll be dead and it won’t be long before your name won’t even be left.

He waited for the shudder to pass.

“Tell me one thing,” he asked then. “What have you heard about me?”

“Do you want the honest‐to‐God truth?”

“The honest‐to‐God truth.”

“Well,” Laura Farina ventured, “they say you’re worse than the rest because you are different.”
The senator didn’t get upset. He remained silent for a long time with his eyes closed, and when he opened them again he seemed to have returned from his most hidden instincts.

“Oh, what the hell,” he decided. “Tell your son of a bitch of a father that I’ll straighten out his situation.”

“If you want, I can get the key myself,” Laura Farina said.

The senator held her back.

“Forget about the key,” he said, “and sleep awhile with me. It’s good to be with someone when you are so alone.”
The she laid his head on her shoulder with her eyes fixed on the rose. The senator held her about the waist, sank his face into woods‐animal armpit, and gave in to terror. Six months and eleven days later he would die in that same position, debased and repudiated because of the public scandal with Laura Farina and weeping with rage at dying without her.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: