Anna Karenina (Quyển6 – Chương 1-5)

Anna Karenina

Leo Tolstoy

Quyển 6

Chương 1

Đarya Alecxandrovna cùng các con đến nghỉ hè tại nhà cô em Kitty Levina ở Pocrovxcoie. Nhà bà ở Ecgusôvô đã đổ nát, và hai vợ chồng Levin cố mời bà đến nghỉ hè với họ, Stepan Ackađich nhiệt liệt tán thành cách thu xếp đó. Ông ta nói vì việc bận nên rất tiếc không thể về nông thôn nghỉ hè cùng gia đình, một hạnh phúc tuyệt vời đối với ông; ông phải ở lại Moskva và chỉ thỉnh thoảng mới về chơi một hai ngày. Ngoài gia đình Oblonxki, lũ trẻ và cô gia sư, vợ chồng Levin còn mời cả quận công phu nhân, bà tự coi mình có bổn phận trông nom cô con gái chưa từng trải đang có thai. Thêm vào đó, Varenca, cô bạn mà Kitty làm quen ở nước ngoài, đã giữ lời hứa: bao giờ Kitty cưới sẽ đến thăm, và hiện cũng đang là khách của nàng. Toàn là họ hàng, bè bạn của vợ Levin. Và mặc dầu quý mến tất cả bọn họ, chàng vẫn thấy hơi tiếc cái thế giới riêng cùng những thói quen của mình bị chìm nghỉm trong cái mà thâm tâm chàng vẫn gọi là “thành phần Trerbaxki”. Mùa hè năm ấy, ở đó chỉ có Xergei Ivanovich là họ hàng bên chàng; mà ông này lại họ Koznưsev chứ không phải là họ Levin, thành thử cái tinh thần dòng họ Levin đâm lép vế hoàn toàn.

Nhà này bấy lâu nay vắng vẻ, giờ đây đông đúc đến nỗi hầu hết các phòng đều có người ở và gần như ngày nào, khi ngồi vào bàn ăn, phu nhân cũng phải đếm lại số người ăn và xếp người thứ mười ba, một đứa cháu trai hoặc cháu gái, ngồi sang bàn nhỏ. Kitty vốn làm tròn nhiệm vụ rất chu đáo cũng phải vất vả lắm mới kiếm đủ gà giò, gà tây, vịt để làm vừa lòng khách, do ở nơi thoáng đằng này, họ càng ăn được.

Cả nhà đang ăn trưa. Các con Đôly cùng cô gia sư và Varenca dự định sẽ đi hái nấm. Xergei Ivanovich, người mà ai nấy đều kính phục trí tuệ và học vấn đến mức gần như sùng bái, cũng xen vào chuyện đi hái nấm khiến mọi người ngạc nhiên.

– Cho tôi đi với. Tôi rất thích hái nấm, – ông vừa nói vừa nhìn Varenca. Tôi cho đó là một công việc lí thú.

– Vâng, xin mời ông cùng đi cho vui, – Varenca đỏ mặt trả lời.

Kitty và Đôly đưa mắt nhìn nhau. Lời đề nghị của nhà thông thái và trí thức Xergei Ivanovich tỏ ý muốn đi hái nấm cùng Varenca đã khẳng định một số giả thuyết làm Kitty bận tâm trong thời gian gần đây. Nàng vội bắt chuyện với mẹ để mọi người khỏi thấy cái liếc mắt của mình.

Sau bữa ăn, Xergei Ivanovich cầm tách cà phê đến ngồi cạnh cửa sổ phòng khách, tiếp tục nói nốt câu chuyện dở chừng với em trai, thỉnh thoảng lại liếc nhìn về phía cửa, nơi bọn trẻ sẽ đi ra. Levin ngồi trên thành cửa sổ cạnh ông anh.

Kitty đứng bên chồng, rõ ràng đang chờ câu chuyện chẳng lí thú gì ấy chấm dứt để nói với chồng điều gì đó.

– Từ khi lấy vợ, chú thay đổi nhiều lắm, và thay đổi tốt lên kia, – Xergei Ivanovich vừa nói vừa mỉm cười với Kitty và rõ ràng ông cũng chẳng tha thiết gì lắm với câu chuyện, nhưng chú vẫn trung thành với thói ham thích những lí luận ngược đời.

– Katya, em đứng như vậy không tốt đâu, – Levin nói, kéo một cái ghế cho vợ và nhìn nàng, vẻ nghiêm trang.

– Nhưng tôi phải tạm kiếu vợ chồng chú thôi, – Xergei Ivanovich nói khi thấy bọn trẻ con chạy lại.

Đi đầu là Tanya, bít tất phẳng phiu, chạy nghiêng người một bên. Tay nó đong đưa cái lẵng và cái mũ của Xergei Ivanovich.

Nó mạnh dạn chạy đến chỗ ông và đưa mũ, vẻ như muốn đội lên đầu ông; một nụ cười dịu dàng và rụt rè khiến cử chỉ nó bớt phần quá trớn và cặp mắt đẹp giống bố như đúc, ngời lên rực rỡ.

– Cô Varenca đang đợi đấy, – nó nói và thận trọng đội mũ lên đầu ông, vì thấy Xergei Ivanovich mỉm cười; nó đoán ông cho phép làm thế.

Varenca đứng trên ngưỡng cửa ra vào. Cô mặc áo vải hoa màu vàng và đầu bịt khăn trắng.

– Tôi đi ngay, đi ngay đây, Varenca Andreievna, – Xergei Ivanovich vừa nói vừa uống cạn tách cà phê và đút mùi soa cùng hộp xì gà vào túi.

– Cô bạn Varenca của em đáng yêu đấy chứ, phải không anh?- Kitty nói với chồng khi Xergei Ivanovich vừa đi khỏi. Rõ ràng nàng cố nói để cho Xergei Ivanovich nghe thấy. – Và đẹp, đẹp một cách quý phái làm sao! Varenca ơi! – Kitty gọi to, – chị đến khu rừng cối xay phải không? Chúng tôi sẽ tới gặp chị sau.

– Kitty ạ, con quên đứt là con có thai rồi à, – phu nhân vội bước vào nói. Không được kêu ầm lên thế.

Khi nghe thấy tiếng Kitty và lời trách mắng của mẹ nàng, Varenca bèn nhẹ bước lại gần bạn. Cử chỉ hoạt bát, vẻ mặt linh lợi đỏ bừng, tất cả đều chứng tỏ trong lòng cô đang xảy ra điều gì khác thường. Kitty hiểu đó là cái gì và chăm chú theo dõi bạn. Sở dĩ nàng gọi Varenca giữa lúc này, đó là để cầu phúc thầm cho cô bạn trước cái sự kiện quan trọng mà Kitty cho là sẽ xảy ra ngoài rừng sau bữa trưa.

– Varenca, tôi sẽ sung sướng vô cùng nếu thành chuyện gì, – nàng nói nhỏ và ôm hôn bạn.

– Anh có đi với chúng tôi không?

– Varenca bối rối nói với Levin, làm như không nghe thấy gì.

– Có, nhưng chỉ đi tới kho lúa thôi; tôi sẽ dừng lại ở đấy.

– Anh đến đấy có việc gì?- Kitty hỏi.

– Anh phải xem những xe bò mới và soát lại sổ sách. Còn em, lát nữa em ở đâu?

– Ở ngoài sân thượng.

Chương 2

Tất cả phụ nữ đều tụ tập ở sân thượng. Nói chung họ thích ngồi đấy sau bữa ăn trưa, nhưng hôm đó họ ra sân thượng vì một lí do đặc biệt. Ngoài việc tất cả đều cặm cụi, may tã và yếm dãi, hôm nay họ còn nấu mứt theo một cách mới không chế thêm nước mà Agafia Mikhailovna chưa từng biết. Chính Kitty là người du nhập phương pháp mới này, vốn đã được áp dụng ở nhà cha mẹ nàng. Khi được giao làm việc đó, Agafia Mikhailovna đã cho thêm nước vào dâu tây, vì ở gia đình Levin vẫn làm thế, và dĩ nhiên làm thế không phải là dở; nhưng bà ta đã bị bắt quả tang không chịu nghe lời và bây giờ một mẻ mứt phúc bồn tử được làm trước mặt đông đủ mọi người để thuyết phục Agafia Mikhailovna về cách nấu mới rất tốt này.

Agafia Mikhailovna, vẻ phật ý và cáu kỉnh, tóc rối bù, tay áo xắn lên đến khuỷu, đôi cánh tay gầy gò vần chậu mứt trên cái hoả lò nhỏ, đang lầm lầm nhìn món mứt phúc bồn tử, hết lòng cầu mong sau cho nó bết xuống đáy chậu. Phu nhân cảm thấy có lẽ Agafia Mikhailovna cáu với bà vì bà là người chịu trách nhiệm chính, bèn cố giả vờ như đang bận, không chú ý gì đến món phúc bồn tử cả, nhưng vừa nói chuyện con cà con kê, bà vừa liếc mắt theo dõi việc nấu mứt.

– Bao giờ tôi cũng thân hành đi mua được với giá rẻ những áo dài cho bọn đầy tớ gái, – phu nhân nói, – tiếp tục câu chuyện bỏ dở. – Đã đến lúc hớt bọt rồi phải không vú? – bà nói với Agafia Mikhailovna. – Không ai khiến con phải mó tay vào, nóng lắm đấy, – bà vừa nói vừa ngăn Kitty.

– Để tôi làm cho, – Đôly nói và lại gần chậu mứt thận trọng lấy thìa quấy vào nước đường sủi bọt; thỉnh thoảng bà lại rút thìa ra và gỡ cái chất quánh dính quanh thìa bằng cách đập nhẹ vào một cái đĩa đã phủ đầy bọt màu vàng hồng nhạt, từ đó chảy ra một thứ nước ngọt đỏ như máu. “Đến bữa trà, chúng nó sẽ được chén thoả thích”, bà thầm nghĩ, vừa nhớ đến các con, vừa hồi tưởng lại khi còn nhỏ, bao giờ bà cũng ngạc nhiên thấy người lớn không thích cái chất ngon nhất là váng bọt.

– Theo ý Xtiva thì cứ đưa tiền cho chúng là hơn cả! – Đôly nói tiếp, trở lại câu chuyện ai nấy đang chú ý – Những món quà tốt nhất cho đầy tớ. Nhưng…

– Tiền ấy à! – cả phu nhân và Kitty đồng thanh thốt lên. Không, mua cho họ cái gì thì họ vẫn cảm động hơn.

– Chẳng hạn như mẹ đây, năm ngoái mẹ mua cho Matriôna Xemionovna nhà ta chiếc áo pôpơlin đấy, – phu nhân nói. – Con nhớ là u ấy đã mặc áo đó vào dịp sinh nhật mẹ. Vải in hoa rất đẹp, giản dị và nhã. Vì mụ ta dùng hàng đó rồi, nếu không mẹ cũng may một chiếc như thế. Đại loại như kiểu áo của Varenca ấy. Thật đẹp mà chả đắt tí nào.

– Có lẽ được rồi đấy, – Đôly vừa nói vừa nghiêng thìa cho nước đường chảy xuống.

– Khi nó đóng cục là vừa chín tới đấy. Cứ để nó sôi thêm tí nữa, Agafia Mikhailovna ạ.

– Dào ôi! Cái lũ ruồi này! – Agafia Mikhailovna càu nhàu nói. Rồi kết quả cũng thế thôi, – bà ta nói.

– Ồ! Con chim xinh quá, đừng làm nó sợ! – Kitty bỗng nói khi thấy một con chim sẻ đến đậu trên lan can, lật ngửa cuống một quả phúc bồn tử lên, rồi bắt đầu mổ.

– Ừ được, nhưng con đừng có đến gần hoả lò quá, – mẹ nàng nói.

– Lại nói về Varenca(1), – Kitty nói tiếng Pháp, thứ tiếng họ thường dùng để Agafya không hiểu được. – Mẹ ạ, chắc mẹ cũng biết hôm nay con chờ đợi một sự quyết định. Mẹ hiểu đó là quyết định gì rồi chứ. Nếu được như vậy thì thật hay quá!

– Cô ấy làm bà mối khá lắm, – Đôly nói. – Cô ấy xử sự thật khôn ngoan, khéo léo…

– Không, mẹ ơi, mẹ nói cho con biết mẹ nghĩ thế nào về chuyện này.

– Con bảo mẹ còn nghĩ thế nào nữa? Ông ta (ông ta đây là Xergei Ivanovich) lúc nào cũng có thể với được những đám xộp nhất nước Nga, và ngay bây giờ, mặc dầu ông ấy không còn trẻ, mẹ cũng biết khối cô sẵn sàng lấy ông ta… Cô ấy thì tốt lắm, nhưng có thể là…

– Mẹ ạ, mẹ nên hiểu là cả ông ấy lẫn cô ta đều không thể mơước gì hơn thế nữa. Trước hết, cô ấy thật dịu dàng, – Kitty vừa nói vừa bẻ gập một ngón tay lại.

– Ông ta mến cô ấy lắm, – Đôly tán thành.

– Lại nữa, cô ấy giữ một địa vị cao trong xã hội, nên không cần gì đến tiền tài và danh giá. Ông ấy chỉ cần một người vợ hiền, xinh đẹp và dịu dàng.

– Ừ, lấy cô này thì có thể yên tâm được, – Đôly nói.

– Sau hết, điều cần thiết là cô ấy phải yêu ông ta… Mà cô quả có yêu ông ta!… Thật tuyệt diệu biết bao! Con tin chắc khi họ ở rừng bước ra là mọi sự xong xuôi cả. Con chỉ cần nhìn mắt họ là biết ngay tức khắc. Con sẽ mừng biết chừng nào! Chị nghĩ sao, chị Đôly?

– Nhưng con đừng có cuống lên thế, con không việc gì phải khích động, – mẹ nàng nói.

– Mẹ ơi, con có khích động gì đâu. Con có cảm tưởng là hôm nay, ông ấy sẽ hỏi cô ta làm vợ.

– Chao! Kì lạ sao, khi có một người đàn ông đến hỏi mình làm vợ… Một cái gì đang ngăn cách tự dưng đổ xuống, Đôly vừa nói vừa mỉm cười, vẻ tư lự; bà hồi tưởng lại quá khứ của mình với Stepan Ackađich.

– Mẹ ơi, trước kia ba hỏi mẹ thế nào?- Kitty đột nhiên hỏi.

– Không có gì là khác thường cả, chuyện rất giản dị thôi, phu nhân đáp, nhưng mặt bà sáng ngời lên, khi nhớ lại chuyện ấy.

– Vâng, nhưng như thế nào kia? Mẹ yêu ba từ trước khi được phép nói chuyện với ba phải không ạ? Kitty cảm thấy đặc biệt thích thú giờ đây Được nói chuyện ngang hàng với mẹ về mọi vấn đề loại này, những vấn đề quan trọng nhất trong đời người đàn bà.

– Tất nhiên rồi. Ba con về thăm nhà mẹ ở thôn quê.

– Nhưng rồi chuyện được giải quyết thế nào, hở mẹ!

– Vậy ra cô tưởng các cô đã phát minh được cái gì mới mẻ hơn à? Chuyện đó bao giờ chả thế, nó được quyết định bằng những cái nhìn, những nụ cười…

– Thật mẹ nói đúng quá, mẹ ạ! Đúng như vậy thật! Những cái nhìn và những nụ cười, – Đôly xác nhận thêm.

– Nhưng ba đã nói với mẹ những gì?

– Thế còn con, Koxtia đã nói với con những gì?

– Anh ấy viết bằng phấn… Thật kì lạ! Sao mà con thấy chuyện đó đã xa xôi thế, – nàng nói.

Và cả ba đều triền miên trong những ý nghĩ chung. Kitty là người đầu tiên phá tan im lặng. Nàng nhớ lại mùa đông cuối cùng trước ngày cưới và mối tình của nàng với Vronxki.

– Chỉ có một trở ngại thôi… đó là mối tình đầu của Varenca, – nàng nói và trở lại câu chuyện này do một liên tưởng tự nhiên. – Tôi muốn nói điều đó với Xergei Ivanovich, chuẩn bị tư tưởng cho ông ta. Đàn ông người nào cũng ghen tuông kinh khủng về quá khứ của chúng ta, – nàng nói thêm.

– Không phải tất cả đâu, – Đôly nói.

– Cô lại đem chú ấy ra mà suy rồi. Chú ấy vẫn còn đau khổ vì nghĩ tới Vronxki. Có đúng thế không?

– Đúng thế, – Kitty đáp và đôi mắt nheo cười, tư lự.

– Nhưng mẹ thấy quá khứ của con chẳng có gì khiến nó phải băn khoăn cả, – phu nhân nói xen vào, cảm thấy việc mình trông nom con cái đang bị chỉ trích. – Bảo là Vronxki đã theo đuổi con, chuyện đó là thường đối với mọi thiếu nữ.

– Chúng con có nói tới chuyện ấy đâu, – Kitty đỏ mặt nói.

– Để yên cho mẹ nói đã, – mẹ nàng tiếp, – chính con đã ngăn không cho mẹ nói chuyện với Vronxki. Con còn nhớ không?

– Chao! Mẹ ơi! – Kitty nói, vẻ đau đớn.

– Thời buổi này, không ai giữ nổi các cô nữa rồi… Nhưng quan hệ của các cô không thể vọt quá một giới hạn nào đó, lẽ ra tôi phải cho triệu hắn ta đến mới đúng. Với lại, nàng tiên của mẹ, con không nên kích động thế. Mẹ xin con nên nhớ lấy điều đó, phải bình tĩnh lại.

– Nhưng con vẫn hoàn toàn bình tĩnh, thưa mẹ.

– May thay cho Kitty là có Anna chen vào và cũng bất hạnh thay cho cô ta! – Đôly nói. – Thay bậc đổi ngôi tất cả, – bà ta nói tiếp, – kinh ngạc vì ý nghĩ đó. Dạo ấy, Anna sung sướng bao nhiêu, thì Kitty tự cho mình là khổ sở bấy nhiêu. Bây giờ thì hoàn toàn ngược lại! Tôi vẫn nghĩ đến cô ta luôn.

– Hoài hơi mà nghĩ đến nó! Còn nghĩ tới con người xấu xa ấy, cái đồ phụ nữ vô lương tâm ấy làm gì! – bà mẹ nói, vẫn không thể nguôi được vì nỗi Kitty đã lấy Levin chứ không phải Vronxki.

– Thôi, đừng nói chuyện ấy nữa, – Kitty sốt ruột nói, – tôi không hề nghĩ và cũng không muốn nghĩ tới chuyện đó… – nàng nhắc lại, lắng tai nghe tiếng chân quen thuộc của chồng đang bước lên cầu thang sân thượng.

– Em không muốn nghĩ tới chuyện gì kia? – Levin bước ra sân thượng và hỏi vợ.

Nhưng không ai trả lời và chàng cũng không nhắc lại câu hỏi.

– Tôi xin lỗi đã đột nhập vào thế giới phụ nữ của các bà, chàng nói và đưa mắt nhìn mọi người, vẻ không bằng lòng. Chàng hiểu họ không thể tiếp tục câu chuyện kia trước mặt mình.

Trong giây lát, chàng cảm thấy mình cũng đồng tình với Agafia Mikhailovna đang bực bội vì phải làm món mứt phúc bồn tử không trộn nước và phải chịu sự áp chế ngoại lai của họ nhà Trerbaxki. Tuy nhiên chàng vẫn mỉm cười và lại gần Kitty.

– Thế nào? – chàng hỏi và nhìn vợ với cái vẻ thăm nom mà hiện giờ ai nấy đều tỏ ra mỗi khi nói với nàng.

– Em khoẻ lắm, – Kitty mỉm cười nói.

– Thế còn khoản xe tải của anh?

– Nó chở nặng hơn xe têlegơ gấp ba lần. Ta đi đón bọn trẻ nhé? Anh sai thắng ngựa rồi.

– Thế nào, anh định đưa Kitty đi xe ghế gỗ à, – phu nhân hỏi chàng, giọng trách móc.

– Con sẽ cho ngựa đi bước một, thưa phu nhân.

Levin không bao giờ gọi phu nhân bằng mẹ(2) như các chàng rể thường gọi và bà nhạc lấy thế làm mếch lòng. Tuy yêu mến và kính trọng phu nhân, chàng vẫn không thể quyết định gọi bà như vậy vì cho rằng làm thế sẽ xúc phạm đến hương hồn mẹ chàng.

– Mẹ đi với chúng con, mẹ nhé, – Kitty nói.

– Mẹ không muốn nhìn thấy những trò dại dột của các con.

– Thôi, con đi bộ vậy. Như thế sẽ tốt hơn cho con. Kitty đứng dậy, đến bên chồng và khoác tay chàng.

– Đi bộ thì tốt, nếu không quá sức, – phu nhân nói.

– Thế nào, Agafia Mikhailovna, mứt chín tới chưa? – Levin nói và mỉm cười với Agafia Mikhailovna, muốn cho bà ta tươi tỉnh lên. Cách làm mới có gì tốt hơn không?

– Hình như có. Nhưng theo tôi, mứt chín quá đấy.

– Thế thì càng tốt, Agafia Mikhailovna ạ; ít ra, cũng không mau hỏng: đá nhà mình chảy hết rồi, chả còn gì để ướp nữa – Kitty nói, nàng đoán ngay được ý chồng và nói với bà già cũng với vẻ trìu mến như vậy. – Còn món dưa góp của u thì mẹ tôi nói cụ chưa bao giờ được ăn ngón đến thế, – nàng nói thêm, mỉm cười với bà già và sửa lại khăn quàng cho bà ta.

Agafia Mikhailovna bực bội nhìn Kitty.

– Mợ đừng có an ủi tôi. Tôi chỉ cần thấy mợ đứng với cậu ấy là tôi bằng lòng rồi, – bà ta nói và cách nói thô kệch tiếng “cậu ấy” làm Kitty cảm động.

– U đi hái nấm với chúng tôi đi; chúng tôi sẽ chỉ chỗ tốt cho.

Agafia Mikhailovna mỉm cười và lắc đầu, vẻ như nói “Nếu cáu được với cô cậu thì tôi đã hả dạ, nhưng thật không thể nào cáu nổi”.

– U cứ nghe theo lời tôi, – phu nhân nói:

– U cứ lấy mảnh giấy tròn tẩm rượu rum phủ lên mỗi chậu, và không cần ướp đá, mứt cũng không thối được.

Chương 3

Kitty hết sức hài lòng có dịp được một mình với chồng, vì nàng đã nhận thấy một thoáng buồn phảng phất trên sắc mặt lồ lộ của Levin khi chàng bước lên sân thượng, hỏi mọi người nói chuyện gì mà không ai trả lời cả.

Khi họ đã vượt lên trước trên con đường lầm bụi, rải rác những bông cùng hạt lúa mạch và đi khuất khỏi nhà, nàng bèn tì mạnh hơn xuống cánh tay chồng và đi nép hẳn vào người chàng. Chàng đã quên mất cái cảm giác nặng nề chỉ kéo dài chừng một phút kia, và còn lại một mình với Kitty, chàng vui thích được ở cạnh người vợ yêu, một niềm vui mới rất trong trắng và không vẩn chút dục tình, giờ đây, khi ý nghĩ nàng đang có mang không rời chàng một phút. Chàng không có chuyện gì cần nói với vợ, nhưng muốn được nghe tiếng nàng nói, cảm thấy mắt nàng đang nhìn mình, cái nhìn đã đổi khác từ khi nàng có thai. Trong giọng nói cũng như trong khoé mắt nàng, có cái vẻ êm ái và trang nghiêm riêng biệt của những người mà lòng chăm chút yêu thương đang tập trung vào một đối tượng duy nhất.

– Em có mệt không? Em hãy dựa mạnh nữa vào anh, – chàng bảo vợ.

– Không, em rất sung sướng được có dịp chuyện trò riêng với mình. Có mẹ, có chị ở cùng kể cũng tốt, nhưng phải thú thực là em rất tiếc những đêm đông của chúng mình.

– Dạo ấy thích thật, nhưng bây giờ còn vui hơn chứ. Mọi sự đều tốt đẹp, – chàng nói và xiết chặt tay nàng.

– Anh có biết bọn em đang nói gì khi anh tới không?

– Nói về chuyện làm mứt?

– Vâng, nói cả về chuyện làm mứt nữa; nhưng rồi bọn em nói đến cách thức hỏi vợ.

– Thế à! – Levin nói, chăm chú nghe giọng Kitty hơn là lời nàng nói và nhìn kĩ mặt đường họ đang men theo trong rừng để tránh cho vợ khỏi trượt chân.

– Và nói đến cả Xergei Ivanovich và Varenca nữa. Anh có để ý thấy chuyện đó không?… Em mong muốn như thế lắm, – nàng nói tiếp. – Anh thấy thế nào? Và nàng nhìn vào mắt chồng.

– Anh cũng chẳng biết nên nghĩ thế nào, – Levin mỉm cười đáp. Về phương diện này thì anh thấy anh Xergei rất kì lạ. Có phải anh đã nói với em rằng…

– Có, nói rằng anh ấy yêu một thiếu nữ đã chết rồi..

– Hồi đó, anh còn bé; anh chỉ được nghe người ta kể lại thôi. Anh vẫn còn nhớ dáng dấp anh ấy hồi đó. Anh ấy đẹp trai lắm. Từ đó đến nay, anh vẫn để ý xem thử anh ấy tiếp xúc với phụ nữ ra sao; anh ấy rất đáng yêu, cũng thích một số cô, nhưng xem chừng anh ấy vẫn coi họ như những con người nói chung mà thôi, chứ không phải là đàn bà.

– Nhưng bây giờ, đối với Varenca… em thấy hình như đã có một cái gì…

– Có lẽ… Tuy nhiên, cần phải biết tính anh ấy. Anh ấy là một người độc đáo, kì lạ. Anh ấy chỉ sống bằng tinh thần. Tâm hồn anh ấy trong trắng quá và cao cả quá.

– Thế nào kia? Thế anh cho rằng chuyện đó hạ thấp anh ấy xuống hay sao?

– Không phải thế, nhưng anh ấy quen sống bằng tinh thần quá đến nỗi không thể hoà hợp với thực tại được nữa và cô Varenca thì dù sao cũng vẫn là thực tại.

Levin có thói quen mạnh dạn phát biểu ý nghĩ mình, không cần mất công khoác cho nó những từ ngữ thật cụ thể; chàng biết trong lúc âu yếm nhau, chỉ cần nói nửa câu là vợ hiểu và quả thực nàng hiểu hết.

– Thế nhưng thực tại ở chị ấy không giống như ở em, em chắc chắn anh ấy chẳng bao giờ lại đi yêu một người như em cả. Còn chị ấy, chị ấy hoàn toàn là tinh thần.

– Có chứ, em cứ như thế này, anh ấy vẫn yêu được, anh luôn sung sướng thấy những người thân của anh đều yêu em…

– Anh ấy rất tốt với em, nhưng mà…

– Tất nhiên anh ấy không như anh Nicolai đáng thương… Hồi đó, em và anh ấy rất quyến luyến nhau… – Levin nói nốt – Tại sao không nói thẳng điều ấy ra? Thỉnh thoảng anh vẫn tự trách: rồi mình đến quên mất anh ấy thôi. Chao! Thật là một người ghê gớm và tuyệt diệu… Ừ, ta nói sang chuyện gì rồi nhỉ? – Levin nói sau một lúc im lặng.

– Anh cho rằng anh ấy không thể yêu được à?- Kitty nói lên ý nghĩ của chồng bằng ngôn ngữ của mình.

– Không, không phải thế, – Levin mỉm cười nói, – nhưng anh ấy không có những phút yếu lòng cần thiết cho… Xưa nay anh vẫn thèm được như anh ấy và cả đến bây giờ, tuy sung sướng thế này, anh vẫn ghen với anh ấy.

– Anh ghen với anh ấy về nỗi không thể yêu nổi ai à?

– Anh ghen với anh ấy vì anh ấy tốt hơn anh, – Levin mỉm cười nói. – Anh ấy không sống cho riêng mình. Cả đời anh ấy đều thuộc về nhiệm vụ. Cho nên anh ấy có thể thanh thản và mãn nguyện.

– Thế còn anh?- Kitty hỏi với một nụ cười giễu cợt và âu yếm.

Nàng không tìm ra được mối liên tưởng nào đã khiến nàng mỉm cười; nhưng cuối cùng, nàng suy luận đó là chồng đã không thành thật khi đề cao ông anh và tự hạ mình xuống. Kitty hiểu sự thiếu thành thực đó là do chàng rất yêu anh trai, do chàng áy náy vì cảm thấy mình sung sướng quá và nhất là do chàng luôn mong mỏi cho mình ngày càng trở nên hoàn thiện hơn: nàng yêu thích cái tâm thế đó nên mỉm cười.

– Thế còn mình? Mình không mãn nguyện à? – nàng hỏi chồng, miệng vẫn tủm tỉm.

Việc Kitty ngờ vực điểm này làm chàng rất sung sướng và bất giác, chàng muốn gợi cho vợ bày tỏ lí do nỗi ngờ vực đó.

– Anh sung sướng, nhưng không bằng lòng mình… – chàng nói.

– Thì ra khi sung sướng anh cũng có thể không bằng lòng được à?

– Anh biết nói với em thế nào đây? Trong thâm tâm, lúc này, anh không mong muốn gì hơn là tránh cho em khỏi vấp ngã. Đấy! Không được nhảy lên như thế! – chàng ngừng lại vì nàng vừa cử động quá hấp tấp khi bước qua một cành cây chắn ngang đường mòn. Nhưng khi so sánh anh với người khác và nhất là với anh mình, anh tự cảm thấy còn thấp kém.

– Nhưng thấp kém về cái gì chứ?- Kitty vẫn mỉm cười hỏi tiếp. – Cả anh nữa, anh chả nghĩ đến mọi người chung quanh là gì? Thế còn trang trại, việc canh tác và cuốn sách của anh thì sao?

– Không, anh vẫn tự cảm thấy còn thấp kém, nhất là bây giờ: lỗi tại em đấy, – chàng vừa nói vừa siết chặt tay vợ, – nhưng không phải thế đâu. Anh làm những việc ấy còn hời hợt lắm. Nếu anh có thể yêu mến tất cả những công việc này như anh yêu em… nhưng cả thời gian gần đây, anh chỉ làm việc như do nhiệm vụ bắt buộc.

– Nếu vậy thì anh sẽ nói về ba như thế nào?- Kitty hỏi. – Cả ba cũng xấu nốt vì cụ chả làm được gì cho lợi ích công cộng cả?

– Cụ ấy à? Không. Chính ra, phải có cái giản dị, cái trong sáng, cái lòng tốt của ba em: tất cả những cái ấy anh đều không có. Anh chẳng làm gì cả và anh băn khoăn. Như vậy là tại em tất cả. Khi em chưa ở bên anh và cũng chưa có cái này – chàng vừa nói vừa đưa mắt nhìn vào mình vợ khiến nàng hiểu ý ngay – anh đã để tất cả sức lực vào công việc; giờ đây anh không làm thế được nữa, và anh lấy đó làm hổ thẹn; chỉ còn là một nhiệm vụ bắt buộc, một sự vờ vĩnh giả tạo mà thôi…

– Nhưng anh có muốn đổi ngay lập tức lấy địa vị của Xergei Ivanovich không?- Kitty hỏi. – Anh có muốn hiến mình cho lợi ích công cộng, yêu mến nhiệm vụ đó như anh ấy và đứng vững ở cương vị đó không?

– Tất nhiên là không rồi, – Levin nói. – Với lại anh sung sướng quá đến nỗi chẳng còn hiểu đâu vào đâu nữa. Như thế là em cho rằng anh ấy hỏi Varenca ngay hôm nay à? – chàng hỏi thêm sau một lúc im lặng.

– Em cũng không chắc lắm. Nhưng em hết lòng cầu mong như vậy. Khoan đã anh. – Nàng cúi xuống và hái ở bên đường một bông cúc dại. – Này, anh bói đi: anh ấy sẽ hỏi vợ, anh ấy không hỏi(3), – nàng vừa nói vừa đưa hoa cho chồng.

– Anh ấy sẽ hỏi, anh ấy không hỏi, – Levin vừa nói vừa bứt từng cánh hoa trắng hẹp và có khía.

– Không, không! – Kitty hồi hộp theo dõi cử chỉ của chồng, giữ tay chàng lại và nói.

Anh vừa ngắt những hai cánh!

– Ừ, nhưng cái cánh nhỏ kia thì không tính, – Levin vừa nói vừa bứt ra một cánh hoa nhỏ xíu chưa hết độ nở.

– Xe ngựa kia rồi, nó đã đuổi kịp chúng ta!

– Con không mệt chứ, Kitty? – phu nhân hỏi to.

– Không mệt tí nào ạ.

– Nếu mệt thì trèo lên đây, ngựa hiền lắm: chỉ đi bước một thôi. Nhưng chẳng cần lên xe nữa vì đã gần tới nơi. Mọi người tiếp tục đi bộ.

Chương 4

Varenca, mớ tóc đen bịt dưới chiếc khăn quàng trắng, đang vui vẻ dịu dàng trông coi lũ trẻ vây quanh và xúc động ra mặt trước triển vọng một cuộc tỏ tình có thể sắp diễn ra với người đàn ông cô ưa thích. Trông cô rất quyến rũ. Xergei Ivanovich đi bên cạnh, lòng ngây ngất cảm mến. Nhìn cô, ông nhớ đến tất cả mọi điều người ta kể cùng mọi chuyện cảm động ông được biết về cô, và mỗi lúc một cảm thấy mãnh liệt rằng tình cảm của mình đối với Varenca chính là thứ tình cảm đặc biệt mà xưa kia ông đã thấy và chỉ thấy có một lần hồi còn trẻ măng. Niềm vui có người thiếu nữ ấy ở bên mình mỗi lúc một tăng lên. Khi đặt vào trong lẳng một cái nấm to tướng chân mảnh cụp xuống và thấy vẻ mặt cô xúc động ửng hồng lên vừa vui thích vừa sợ sệt, ông đâm bối rối và lặng lẽ mỉm cười với cô, một nụ cười nói lên rất nhiều.

“Đã vậy, ông tự nhủ, ta phải cân nhắc và quyết định thôi. Không được buông thả mình trong giây phút cám dỗ như một đứa con nít”.

– Bây giờ tôi phải đi tách ra tìm riêng cho mình kẻo rồi không ai biết là tôi cũng kiếm được nấm, – ông nói và rời khỏi ven rừng họ vừa men theo trên thảm cỏ ngắn và mượt, giữa đám bạch dương già lưa thưa lá, rồi đi sâu vào cánh rừng um tùm những hoàn diệp liễu cùng bụi hạt dẻ lốm đốm xám và đen mọc giữa những hàng bạch dương trắng. Xergei Ivanovich lánh xa chừng bốn mươi bước và đi vòng quanh một khóm cây chì đầy hoa óng ánh như mặt trời và đỏ sẫm đang nở rộ, rồi dừng lại khi biết không còn ai trông thấy mình. Chung quanh là im lặng. Chỉ có đàn ruồi bay vo vo không biết mỏi như ong, gần những ngọn bạch dương nơi ông đứng và đôi lúc tiếng bọn trẻ vẳng lại. Đột nhiên, gần đó, chỗ rìa rừng, vang ngân giọng nữ trầm của Varenca gọi Grisa và một nụ cười vui sướng làm khuôn mặt Xergei Ivanovich rạng rỡ lên. Ông hiểu vì sao mình cười, bèn lắc đầu ra vẻ không tán thành và rút một điếu xì gà ra châm hút. Diêm đánh vào thân cây bạch dương không bén lửa ngay. Những lá to mởn mởn ở vỏ cây trắng dính cả vào lân tinh làm lửa tắt mất. Cuối cùng, một que diêm bén lửa, và khói xì gà thơm lừng toả thành từng đám rung rinh trước mặt ông và trên bụi cây, dưới những cành bạch dương rủ xuống. Xergei Ivanovich đưa mắt nhìn theo dải khói thuốc, thong thả bước đi và ngẫm nghĩ về hoàn cảnh hiện nay của mình.

“Tại sao lại không nhỉ?”, – ông thầm nghĩ.

“Đây không phải là một thích thú nhất thời hay cuồng si mà là yêu thương lẫn nhau (mình có thể nói là lẫn nhau); trong khi lao vào mối tình này, nếu mình cảm thấy sai sót với thiên chức, với bổn phận mình, thì đó là đi ngược lại lối sống của mình… Thế nhưng tuyệt nhiên không phải như vậy. Mình thấy chỉ có mỗi một trở ngại là khi mất Mari, mình đã thề sẽ trung thành trước vong linh nàng. Đó là trở ngại duy nhất cho tình cảm này… Điều này quan trọng lắm”, Xergei Ivanovich tự nhủ vậy đồng thời lại cảm thấy, với bản thân ông, nguyên cớ đó không có gì quan trọng, mà chỉ làm tổn hại đến cách nhìn nhận của người khác đối với vai trò thơ mộng của ông mà thôi. “Ngoài cái ấy ra, dù có moi óc mãi, cũng không thấy gì để trách cứ tình cảm mình cả. Nếu chỉ là chuyện chọn lựa theo lí trí đơn thuần thì mình không thể tìm đâu được người tốt hơn nữa”.

Ông đã điểm lại trong kí ức những thiếu phụ, thiếu nữ quen biết mà vẫn không sao tìm ra người nào có thể tập trung đúng được đến mức độ như vậy tất cả những đức tính mà khi bình thản suy tính, ông thường mong tìm thấy ở người sẽ là vợ mình. Nàng có tất cả cái duyên dáng và tươi mát của tuổi trẻ mà không phải là một cô bé, và nếu nàng yêu ông, thì đó là yêu một cách có ý thức như một người đàn bà cần phải yêu: đó là điểm thứ nhất. Điểm thứ hai: không những nàng không hề có thói đàng điếm mà rõ ràng còn ghét giới xã giao, nhưng đồng thời lại hiểu rõ nó, và có phong thái phụ nữ quý phái vốn cần thiết cho người bạn đời của ta, Xergei Ivanovich thầm nghĩ. Điểm thứ ba: nàng mộ đạo, không phải mù quáng như kiểu đứa bé, chẳng hạn như Kitty, mà bởi đời nàng chỉ dựa trên niềm tin đạo giáo. Ngay trong những chi tiết nhỏ, Xergei Ivanovich cũng tìm thấy ở nàng tất cả những gì ông mong ước thấy ở một người vợ: nàng vốn nghèo, không có gia đình, do đó, sẽ không buộc chồng phải chịu đựng sự có mặt và ảnh hưởng của một đống họ hàng như Kitty. Ngược lại, nàng sẽ là người chịu ơn chồng về mọi mặt, điều xưa nay ông vẫn mong muốn trong đời sống vợ chồng sau này của mình. Và cô thiếu nữ có đầy đủ những đức tính ấy lại đang yêu ông. Dù khiêm tốn đến mức nào, cũng không thể không nhận thấy điều đó. Và ông cũng yêu nàng. Chỉ có lí do phiền phức duy nhất là tuổi ông. Nhưng vốn tạng người khoẻ mạnh, ông chưa hề có đến một sợi tóc bạc và không ai đoán ông đến bốn mươi tuổi; hơn nữa, ông còn nhớ một hôm Varenca có nói chỉ ở nước Nga mới có những người năm mươi tuổi đã tự coi là già, còn ở bên Pháp, một người đàn ông năm mươi tuổi vẫn tự cho là đang tuổi cường tráng (1) và người bốn mươi tuổi thấy mình là một thanh niên(2). Mà tuổi tác có nghĩa lí gì khi ông cảm thấy tâm hồn vẫn trẻ trung như hai mươi năm về trước.

Khi trở lại ven rừng theo con đường khác, trong ánh sáng rực rỡ của những tia nắng xiên khoai, ông nhìn thấy bóng dáng uyển chuyển của Varenca mặc áo vàng, tay cầm lẵng, đang nhẹ nhàng bước qua một thân cây bạch dương già, và khi cảm giác đó hoà lẫn với cảnh cánh đồng lúa kiều mạch vàng hoe tràn ngập ánh mặt trời chênh chếch, đẹp đến mức làm ông sửng sốt, và bên kia cánh đồng thì hoà với cảnh khu rừng già lốm đốm vàng mất hút trong màu xanh lơ xa tít, thì cái cảm giác ông chợt thấy bấy giờ, đó chẳng phải tuổi thanh xuân là gì? Tim ông thắt lại vì sung sướng, một niềm xúc động tràn ngập trong lòng. Ông cảm thấy mình đã quyết định. Varenca vừa mềm mại cúi xuống hái nấm đã đứng lên và quay lại. Xergei Ivanovich bèn vứt điếu xì gà và quả quyết đi về phía cô.

Chương 5

“Varenca Andreievna ạ, từ khi còn rất trẻ, tôi đã mường tượng về người đàn bà lí tưởng mà tôi sẽ yêu và sẽ sung sướng được kết bạn trăm năm. Tôi đã sống bao năm trường và giờ đây, lần đầu tiên, tôi thấy ở em những điều tôi tìm kiếm mãi. Tôi yêu em và muốn lấy em làm vợ”.

Xergei Ivanovich thầm nói một mình như vậy, khi đến cách Varenca chừng mười bước. Cô đang quỳ trên cỏ, ngăn không cho Grisa hái mất nấm và gọi em bé gái Masa.

– Lại đây, lại phía này, các cháu! Đây nhiều nấm lắm! – cô cất tiếng êm ái, giọng trầm trầm.

Thoáng thấy Xergei Ivanovich lại gần, cô không đứng dậy và vẫn giữ nguyên tư thế cũ; nhưng tất cả dáng điệu chứng tỏ với Koznưsev rằng cô vui sướng cảm thấy rõ ông đang tới gần.

– Ông có hái được cái nấm nào không ạ? – cô hỏi và quay mặt về phía ông, khuôn mặt đẹp sáng lên một nụ cười hiền dịu.

– Chẳng được cái nào, – Xergei Ivanovich nói, – còn cô?

Cô đang tíu tít vì lũ trẻ xúm quanh nên không đáp.

– Còn một cái kia, ở cạnh cành cây ấy, – cô nói và chỉ cho Masa một cây nấm nhỏ nhú ra khỏi một túm cỏ khô, – có một ngọn cỏ xuyên qua chóp nấm hồng hồng và chun. Varenca đứng dậy khi Masa đem đến cho cô cây nấm em đã bẻ đôi – trông thấy thế này, tôi lại nhớ hồi còn bé, – cô nói thêm và cùng sánh đôi với Xergei Ivanovich bước đi.

Họ im lặng đi vài bước. Varenca thấy rõ ông đang muốn trò chuyện, và đoán được đó là chuyện gì rồi, cô bồi hồi vui sướng và lo sợ. Họ đi xa đến nỗi không ai còn nghe thấy tiếng họ, nhưng ông vẫn chưa dám nói. Varenca thì muốn nín lặng. Giá cứ im lặng một lúc rồi hãy bảy tỏ những điều cần thổ lộ có lẽ còn dễ hơn là bắt đầu ngay sau câu chuyện về nấm; nhưng ngược lại với ý định của mình, và gần như bất thình lình, cô nói:

– Thế ông không hái được gì ạ? Với lại, ở phía bên trong rừng thường vẫn ít nấm hơn.

Xergei Ivanovich thở dài và không trả lời gì cả. Ông lấy làm buồn vì cô lại nói chuyện nấm. Ông muốn lái trở lại mấy lời đầu tiên cô nói về thời thơ ấu, nhưng sau một lúc im lặng, ông gần như miễn cưỡng đáp lại câu sau cùng của cô:

– Tôi nghe nói nấm thông hay mọc nhất ở rìa rừng, nhưng tôi không phân biệt được nó với các loại nấm khác.

Mấy phút nữa lại trôi qua; họ lại đi xa thêm, và lúc này hoàn toàn chỉ còn có hai người với nhau. Tim Varenca đập mạnh đến nỗi cô nghe thấy rõ mồn một; cô cảm thấy mặt mình đỏ bừng, tái đi rồi lại đỏ bừng lên.

Được làm vợ một người như Koznưsev sau cái cảnh ở với bà Stan, đối với cô thật là điều hạnh phúc tối cao. Hơn nữa, cô gần như chắc chắn mình đã yêu ông. Và chuyện này sắp được quyết định trong giây lát. Cô thấy điều đó thật kì lạ. Cô sợ tất cả những điều ông sẽ nói và cả những điều ông không nói.

Cần phải tỏ tình ngay bây giờ, hoặc không bao giờ nữa: Xergei Ivanovich cảm thấy như vậy. Tất cả: từ cái nhìn, vẻ mặt đỏ bừng đến cặp mắt Varenca cụp xuống đều chứng tỏ một sự chờ đợi đau đớn.

Xergei Ivanovich thấy rõ điều đó và thương cô. Thậm chí, ông còn cảm thấy bây giờ mà không nói gì, tức là cũng như xúc phạm tới cô. Ông bèn ôn nhanh trong đầu mọi lí lẽ đã khiến ông đi tới quyết định. Ông ôn lại cả những chữ định dùng để hỏi cô làm vợ; nhưng đáng lẽ nói ra mọi điều ấy, đầu óc ông bất ngờ lại nghĩ sang chuyện khác và ông hỏi cô:

– Nấm hương và nấm thông khác nhau ở chỗ nào?

Môi Varenca run lên khi cô trả lời:

– Chóp của hai loại nấm này gần giống nhau, chỉ có chân là khác thôi.

Vừa dứt tiếng, cả hai đều hiểu thế là hết, thế là câu cần nói sẽ không được thốt ra và nỗi hồi hộp lên tới cực độ của họ lúc này dịu đi dần dần.

– Chân cây nấm thông màu nâu giống như bộ râu hai ngày không cạo, – Xergei Ivanovich thản nhiên nói.

– Vâng, đúng thế, – Varenca mỉm cười đáp, và bất giác, họ lại đi về hướng khác.

Họ đến gần bọn trẻ con. Varenca buồn và ngượng ngùng, nhưng đồng thời lại cảm thấy nhẹ nhõm trong lòng. Trên đường trở về nhà, Xergei Ivanovich duyệt lại mọi lí lẽ và nhận ra mình đã lập luận sai. Ông không thể phản bội hương hồn Mari.

– Từ từ thôi, các cháu, đi từ từ thôi! – Levin bước lên trước Kitty, bực dọc kêu lên để cho cho vợ chặn lũ trẻ đang hò reo vui vẻ, đổ xô về phía họ.

Xergei Ivanovich và Varenca ra khỏi rừng sau bọn trẻ. Kitty không cần hỏi bạn: nhìn thấy nét mặt bình thản và hơi bối rối của hai người, nàng hiểu kế hoạch của mình thế là đã hỏng kiểu.

– Thế nào? – chồng nàng hỏi khi họ ra về.

– Không cắn câu rồi, – Kitty nói bằng cái giọng và nụ cười giống hệt bố, những nét mà Levin vui thích bắt gặp thường xuyên ở nàng.

– Sao kia?

– Thế đấy, – nàng nói và cầm tay chàng, đưa lên môi, miệng ngậm lại khẽ chạm vào tay chồng. – Người ta vẫn hôn tay đức giám mục như thế đấy.

– Ai không cắn câu? – chàng cười hỏi.

– Cả đôi bên. Và phải cắn câu như thế này này…

– Có toán nông dân đến kia kìa…

– Không, họ không nhìn thấy gì đâu.

 

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: