Rosalie Prudent

Rosalie Prudent

Guy De Maupassant

Trong vụ án nầy quả có một điều bí ẩn mà từ bồi thẩm đoàn, ông chánh án, cho đến công tố viên đều không sao hiểu nổi.
Cô Rosalie Prudent, đầy tớ của vợ chồng ông Varambot ở quậnMantes (1), bỗng dưng có chửa mà ông bà chủ không hề hay biết. Cô Prudent đã sinh nở vào ban đêm, trên gác thượng, rồi giết đứa bé và chôn sau vườn.
Những vụ giết con mà thủ phạm là các tớ gái là chuyện thường xẩy ra. Nhưng có một chi tiết không giải thích được. Khi khám xét căn buồng của cô Prudent, người ta phát hiện một lô quần áo trẻ sơ sinh mà cô đã thức đêm để cắt may trong suốt ba tháng trời. Đến làm chứng có ông chủ tiệm tạp hóa mà cô Prudent đã dùng tiền lương của mình mua đèn cầy để dùng trong công việc rất dài ngày đó. Ngoài ra còn phải kể đến bà đỡ trong vùng. Được cô Prudent cho biết hoàn cảnh của cô, bà đã hướng dẫn đủ mọi điều cho cô và căn dặn những việc cô cần làm lỡ sau nầy lúc xẩy ra sự việc không có ai giúp. Bà đỡ còn tìm cho cô một chỗ làm ở Poissy nữa (2).Prudent biết trước cô sẽ bị đuổi việc, vì xưa nay vợ chồng Varambot không hề đùa cợt với đạo đức bao giờ.
Họ có mặt ở đó để dự phiên tòa. Cả chồng và vợ đều sống nhờ chút ít lợi tức trong tỉnh. Họ lộ vẻ phẫn nộ “con điếm kia” đã làm dơ dáy nhà họ. Có vẻ như họ muốn thấy cô ta bị xử chém ngay lập tức, không cần xét xử..Họ tố cô dồn dập bằng những lời khai đầy ác ý, những lời khai thốt ra từ miệng họ đã trở thành những lời buộc tội .
Tội nhân là một cô gái cao lớn xinh đẹp ở vùng Basse- Normandie. Cô ý thức được tình trạng của mình nên chỉ khóc suốt chứ không chịu trả lời lấy một tiếng. Tuy nhiên vì mọi chứng cớ đều chứng tỏ rằng cô gái đã có ý muốn giữ đứa bé để nuôi cho nên tòa đành tin rằng cô đã phạm tội ác dã man đó trong môt lúc tuyệt vọng và điên cuồng.
Ông chánh án cố gắng một lần nữa để làm cho cô mở miệng nhận tội.Và sau khi lấy giọng ngọt ngào thúc giục cô, ông đã khiến cô cuối cùng cũng hiểu ra rằng những người họp ở đây để xét xử cô không hề muốn cô phải chết, trái lại có thể họ còn thương hại cô là đằng khác.
Vì thế cô quyết định nói.
Ông chánh án hỏi: “Nào, trước hết hãy cho chúng tôi biết cha đứa bé là ai?”
Đó là điều mà từ đầu cho đến lúc nầy cô vẫn khăng khăng giấu kín. Nhưng bỗng nhiên cô vừa trả lời vừa nhìn ông bà chủ, là những người vừa mới vu cáo cô một cách ác độc:
– “Là ông Joseph, cháu ông Varambot.”
Hai vợ chồng giật nẩy mình, cùng la lớn:” Không đúng! Nó nói láo! Bỉ ổi quá!”
Ông chánh án yêu cầu họ im lặng rồi nói: “Cô vui lòng nói tiếp. Cho chúng tôi biết chuyện xẩy ra thế nào.”
Thế là đột nhiên cô nói một hơi một mạch như để cho khuây khỏa con tim khép kín, con tim cô đơn và tan nát khốn khổ của cô, để làm vơi đi tất cả mọi buồn phiền của cô trước những kẻ nghiêm khắc đó, những người mà cho đến lúc nầy đây cô xem như là kẻ thù và là những quan tòa cứng rắn, không làm xiêu lòng được.
– Phải, chính là ông Joseph Varambot , khi ông ấy đến nghỉ phép năm ngoái.
– Ông Joseph Varambot ấy làm nghề gì?
– Thưa ông, ông ấy là hạ sĩ quan pháo binh. Ông ấy ở lại trong nhà hai tháng. Hai tháng hè. Cháu chẳng nghĩ gì cả khi ông ấy bắt đầu nhìn cháu, rồi tán tỉnh cháu, rồi mơn trớn cháu suốt ngày. Thưa ông, cháu cứ để mặc…Ông ấy cứ nhắc đi nhắc lại rằng cháu là một cô gái đẹp, cháu vui tính, cháu hợp với ông ấy. Còn cháu thì chắc chắn là cháu đã thích ông ta. Cháu có thể làm gì chứ? Cháu đang cô đơn, rất cô đơn, mà nghe nói thế… Thưa ông, cháu một thân một mình trên cõi đời nầy, không có ai để trò chuyện, không ai để trao gởi những nỗi buồn phiền. Cháu không còn cha, không còn mẹ, không có anh, không có chị, không có em, không có ai cả. Khi ông ấy trò chuyện với cháu thì cháu chỉ xem ông ấy như một người anh mới về mà thôi. Thế rồi một buổi tối ông ấy rủ cháu xuống bờ sông nói chuyện để khỏi làm ồn người khác. Cháu đã đến đó…. Cháu chẳng biết tại sao nữa! Cháu chẳng biết chuyện gì sau đó…Ông ta đã ôm cháu…Quả thật là cháu đã không muốn… không…không…cháu không thể… cháu muốn khóc…không khí thì mát dịu… trời sáng trăng… Cháu không thể…không…cháu xin thề…cháu không thể…Ông ấy đã làm những gì ông ấy muốn… Chuyện đó còn kéo dài ba tuần lễ nữa khi ông ấy còn ở lại trong nhà…Lẽ ra cháu đã theo ông ấy đến tận cùng thế giới….Ông ấy đi rồi…mà cháu thì không hề biết mình đã mang thai… Một tháng sau cháu mới biết.
Cô ta bật khóc lớn đến nỗi tòa phải dành thời gian cho cô bình tĩnh lại.
Rồi ông chánh án tiếp tục nói bằng cái giọng của linh mục nói trong phòng xưng tội: “Nào, nói tiếp đi!”
Cô gái nói tiếp: “Khi cháu biết cháu có thai, cháu liền báo cho bà đỡ Boudin biết. Bà ấy đang có mặt ở đây để làm chứng. Và cháu đã hỏi bà ấy những gì phải làm trong trường hợp xảy ra chuyện mà không có bà . Sau đó, đêm đêm cháu thức may đồ em bé cho đến một giờ sáng, rồi cháu tìm sẵn một chỗ làm khác vì cháu biết trước thế nào cháu cũng bị chủ đuổi việc. Tuy vậy cháu lại muốn nấn ná lại trong nhà cho đến giờ phút chót để tiết kiệm tiền, vì cháu chẳng có là bao, với lại còn cần tiền để chi dùng cho đứa bé nữa…
– Vậy nghĩa là cô đã không muốn giết nó?
– Ồ, thưa ông chánh án, chắc chắn là không.
– Thế tại sao cô lại giết nó?
– Chuyện là thế nầy. Chuyện ấy đến sớm hơn cháu tưởng, xảy ra trong nhà bếp khi cháu vừa rửa chén xong. Ông bà Varambot đã ngủ. Cháu níu tay vịn cầu thang để lết lên gác một cách khó nhọc. Rồi cháu nằm ngay xuống nền gạch, để khỏi làm dơ giường. Việc đó kéo dài chừng một giờ, hai giờ hay ba giờ cháu không biết nữa. Cháu đau lắm, và rồi cháu lấy hết sức để rặn, cháu cảm thấy nó lọt ra và cháu nhặt nó lên.
– Ồ, phải rồi, cháu đã hài lòng, chắc chắn vậy Cháu đã làm tất cả những gì bà đỡ Boudin dặn, tất cả mọi chuyện! Rồi cháu đặt nó xuống giường, là đứa bé ấy. Nhưng rồi một cơn đau nữa lại đến, lần nầy đau muốn chết đi được. Nếu quí vị đây biết việc đó có nghĩa là gì thì chắc hẳn quí vị đã không xem vụ nầy lớn vậy. Cháu khuỵu gối rồi té ngửa xuống đất và chuyện ấy lại tiếp tục chừng một giờ hay hai giờ nữa, cháu nằm đó môt mình…và rồi lọt ra một đứa khác, một đứa bé nữa…hai…vâng,…hai đứa…. thế đấy! Cháu bế nó lên như đứa trước và đặt nó lên giường, bên cạnh nhau…hai đứa…. Được không?, nói đi! Hai đứa bé! Mỗi tháng cháu chỉ kiếm được hai mươi quan! Nói đi, được không?…Một đứa thì còn có thể được, phải, nếu nhịn hết mọi thứ…nhưng hai đứa thì không thể! Đầu óc cháu quay cuồng, cháu biết tính sao đây? Cháu có thể chọn lựa không? Nói đi!
Cháu biết làm gì đây? Cháu thấy ngày tàn của cháu đã tới! Cháu để chiếc gối lên trên người chúng mà không biết tại sao. Cháu không thể giữ lại cả hai đứa…Và…cháu nằm lên trên…Rồi cháu vừa lăn qua lăn lại vừa khóc cho đến khi nhìn qua cửa sổ cháu thấy trời sáng. Chúng đã chết ở dưới gối, chắc chắn như vậy.
Thế rồi cháu ôm chúng xuống cầu thang, đi ra vườn rau , lấy cái xẻng của bác làm vườn để chôn chúng, sâu đến mức không thể đào sâu hơn được nữa, một đứa chỗ nầy, một đứa chỗ kia, chứ không chôn chung, để cho chúng không thể nói với nhau về mẹ chúng, nếu như chúng – những đứa bé đã chết – có thể nói được. Điều đó làm sao cháu biết được?
Rồi về nằm trên giường, cháu đau đến nỗi không thể dậy được. Họ mời bác sĩ đến và bác sĩ hiểu hết mọi chuyện… Đó là tất cả sự thật, thưa ông chánh án. Giờ quí ông muốn xử sao tùy ý. Cháu đã sẵn sàng.
Phân nửa quí vị bồi thẩm hỉ mũi liên tục để khỏi khóc. Các bà trong phòng xử đều thổn thức. Ông chánh án hỏi:
– Cô chôn đứa kia ở đâu?
Cô gái hỏi lại:
– Quí vị đã tìm thấy đứa nào?
– Thì… đứa …đứa chôn dưới bụi ác-ti-sô.
– À, thưa…đứa kia chôn dưới mấy cây dâu tây, bên bờ giếng.
Và cô bật khóc nức nở, lớn đến nỗi tiếng rên của cô đã xé cả lòng người.
Cô Rosalie Prudent được tha bổng.

Chú thích :
(1) Mantes: quận lỵ của một trong 4 quận của tỉnh Yvelines.
(2) Poissy: tổng-lỵ của một trong 39 tổng của tỉnh Yvelines. Yvelines (gồm 4 quận, 39 tổng) là một trong 8 tỉnh của vùng Ile- de- France . Thủ phủ của vùng Ile- de- France là Paris.

Thân Trọng Thủy dịch
từ nguyên bản tiếng Pháp “Rosalie Prudent” của Guy de Maupassant.
(Truyện nầy được đăng lần đầu tiên trên nhật báo Gil Blas , tháng 3 năm 1886)

(English Version)

Rosalie Prudent

Guy De Maupassant

There was a real mystery in this affair which neither the jury, nor the president, nor the public prosecutor himself could understand.

The girl Prudent (Rosalie), servant at the Varambots’, of Nantes, having become enceinte without the knowledge of her masters, had, during the night, killed and buried her child in the garden.

It was the usual story of the infanticides committed by servant girls. But there was one inexplicable circumstance about this one. When the police searched the girl Prudent’s room they discovered a complete infant’s outfit, made by Rosalie herself, who had spent her nights for the last three months in cutting and sewing it. The grocer from whom she had bought her candles, out of her own wages, for this long piece of work had come to testify. It came out, moreover, that the sage-femme of the district, informed by Rosalie of her condition, had given her all necessary instructions and counsel in case the event should happen at a time when it might not be possible to get help. She had also procured a place at Poissy for the girl Prudent, who foresaw that her present employers would discharge her, for the Varambot couple did not trifle with morality.

There were present at the trial both the man and the woman, a middle-class pair from the provinces, living on their income. They were so exasperated against this girl, who had sullied their house, that they would have liked to see her guillotined on the spot without a trial. The spiteful depositions they made against her became accusations in their mouths.

The defendant, a large, handsome girl of Lower Normandy, well educated for her station in life, wept continuously and would not answer to anything.

The court and the spectators were forced to the opinion that she had committed this barbarous act in a moment of despair and madness, since there was every indication that she had expected to keep and bring up her child.

The president tried for the last time to make her speak, to get some confession, and, having urged her with much gentleness, he finally made her understand that all these men gathered here to pass judgment upon her were not anxious for her death and might even have pity on her.

Then she made up her mind to speak.

“Come, now, tell us, first, who is the father of this child?” he asked.

Until then she had obstinately refused to give his name.

But she replied suddenly, looking at her masters who had so cruelly calumniated her:

“It is Monsieur Joseph, Monsieur Varambot’s nephew.”

The couple started in their seats and cried with one voice—”That’s not true! She lies! This is infamous!”

The president had them silenced and continued, “Go on, please, and tell us how it all happened.”

Then she suddenly began to talk freely, relieving her pent-up heart, that poor, solitary, crushed heart—laying bare her sorrow, her whole sorrow, before those severe men whom she had until now taken for enemies and inflexible judges.

“Yes, it was Monsieur Joseph Varambot, when he came on leave last year.”

“What does Mr. Joseph Varambot do?”

“He is a non-commissioned officer in the artillery, monsieur. Well, he stayed two months at the house, two months of the summer. I thought nothing about it when he began to look at me, and then flatter me, and make love to me all day long. And I let myself be taken in, monsieur. He kept saying to me that I was a handsome girl, that I was good company, that I just suited him—and I, I liked him well enough. What could I do? One listens to these things when one is alone—all alone—as I was. I am alone in the world, monsieur. I have no one to talk to—no one to tell my troubles to. I have no father, no mother, no brother, no sister, nobody. And when he began to talk to me it was as if I had a brother who had come back. And then he asked me to go with him to the river one evening, so that we might talk without disturbing any one. I went—I don’t know—I don’t know how it happened. He had his arm around me. Really I didn’t want to—no—no—I could not—I felt like crying, the air was so soft—the moon was shining. No, I swear to you—I could not—he did what he wanted. That went on three weeks, as long as he stayed. I could have followed him to the ends of the world. He went away. I did not know that I was enceinte. I did not know it until the month after—”

She began to cry so bitterly that they had to give her time to collect herself.

Then the president resumed with the tone of a priest at the confessional: “Come, now, go on.”

She began to talk again: “When I realized my condition I went to see Madame Boudin, who is there to tell you, and I asked her how it would be, in case it should come if she were not there. Then I made the outfit, sewing night after night, every evening until one o’clock in the morning; and then I looked for another place, for I knew very well that I should be sent away, but I wanted to stay in the house until the very last, so as to save my pennies, for I have not got very much and I should need my money for the little one.”

“Then you did not intend to kill him?”

“Oh, certainly not, monsieur!”

“Why did you kill him, then?”

“It happened this way. It came sooner than I expected. It came upon me in the kitchen, while I was doing the dishes. Monsieur and Madame Varambot were already asleep, so I went up, not without difficulty, dragging myself up by the banister, and I lay down on the bare floor. It lasted perhaps one hour, or two, or three; I don’t know, I had such pain; and then I pushed him out with all my strength. I felt that he came out and I picked him up.

“Ah! but I was glad, I assure you! I did all that Madame Boudin told me to do. And then I laid him on my bed. And then such a pain griped me again that I thought I should die. If you knew what it meant, you there, you would not do so much of this. I fell on my knees, and then toppled over backward on the floor; and it griped me again, perhaps one hour, perhaps two. I lay there all alone—and then another one comes—another little one—two, yes, two, like this. I took him up as I did the first one, and then I put him on the bed, the two side by side. Is it possible, tell me, two children, and I who get only twenty francs a month? Say, is it possible? One, yes, that can be managed by going without things, but not two. That turned my head. What do I know about it? Had I any choice, tell me?

“What could I do? I felt as if my last hour had come. I put the pillow over them, without knowing why. I could not keep them both; and then I threw myself down, and I lay there, rolling over and over and crying until I saw the daylight come into the window. Both of them were quite dead under the pillow. Then I took them under my arms and went down the stairs out in the vegetable garden. I took the gardener’s spade and I buried them under the earth, digging as deep a hole as I could, one here and the other one there, not together, so that they might not talk of their mother if these little dead bodies can talk. What do I know about it?

“And then, back in my bed, I felt so sick that I could not get up. They sent for the doctor and he understood it all. I’m telling you the truth, Your Honor. Do what you like with me; I’m ready.”

Half of the jury were blowing their noses violently to keep from crying. The women in the courtroom were sobbing.

The president asked her:

“Where did you bury the other one?”

“The one that you have?” she asked.

“Why, this one—this one was in the artichokes.”

“Oh, then the other one is among the strawberries, by the well.”

And she began to sob so piteously that no one could hear her unmoved.

The girl Rosalie Prudent was acquitted.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: