Diễm Xưa – The Old Flame

         

                  Hồi ức

 

Diễm của những ngày xưa

Thuở ấy có một người con gái rất mong manh, đi qua những hàng cây long não lá li ti xanh mướt để đến trường đại học văn khoa ở Huế.
Nhiều ngày, nhiều tháng của thuở ấy, người con gái ấy vẫn đi qua dưới những vòm cây long não.
Có rất nhiều mùa nắng và mùa mưa cũng theo qua. Những mùa nắng ve râm ran mở ra khúc hát mùa hè trong lá. Mùa mưa Huế người còn gái ấy đi qua nhòa nhạt trong mưa giữa hai hàng cây long não mờ mịt.
Nhà cô ấy ở bên kia sông, mỗi ngày phải băng qua một cây cầu rồi mới gặp hàng long não để đến trường.
Từ balcon nhà tôi nhìn xuống, cái bóng dáng ấy đi đi về về mỗi ngày bốn bận. Thời buổi ấy những người con gái Huế chưa hề dùng đến phương tiện có máy nổ và có tốc độ chóng mặt như bây giờ. Trừ những người ở quá xa phải đi xe đạp, còn lại đa số cứ đến trường bằng những bước đi thong thả hoàng cung. Ði để được ngắm nhìn, để cảm thấy âm thầm trong lòng, mình là một nhan sắc. Nhan sắc cho nhiều người hoặc chỉ cho một người thì có quan trọng gì đâu.

Những bước chân ấy từ mọi phía đổ về những ngôi trường với những cái tên quen thuộc, đôi khi lại quá cũ kỹ. Ði để được những con mắt chung quanh nhìn ngắm nhưng đồng thời cũng tự mình có thì giờ nhìn ngắm trời đất, sông nước và hoa lá thiên nhiên. Long não, bàng, phượng đỏ, muối, mù u và một giòng sông Hương chảy quanh thành phố đã phả vào tâm hồn thời con gái một lớp sương khói lãng mạn thanh khiết. Huế nhờ vậy không bao giờ cạn nguồn thi hứng. Thành cổ, đền đài, lăng tẩm khiến con người dễ có một hoài niệm man mác về quá khứ hơn và một phần nào cũng cứu rỗi cho con người ta khỏi vành đai tục lụy. Và từ đó Huế đã hình thành cho riêng mình một không gian riêng, một thế giới riêng. Từ đó con người bỗng đâm ra mơ mộng và ước mơ những cõi trời đất như không có thực.

Nhưng thật sự thực và mơ là gì? Thật ra, nói cho cùng, cái này chỉ là ảo ảnh của điều kia. Và với những ảo ảnh đó đã có một thời, khá dài lâu, những con người lớn lên trong thành phố nhỏ nhắn đó đã dệt gấm theo hoa những giấc mơ, giấc mộng của mình.
Ðó cũng là thời gian mà mỗi sớm tinh mơ, mỗi chiều, mỗi tối, tiếng chuông Linh Mụ vang xa trong không gian, chuyền đi trên dòng sông để đến với từng căn nhà khép hờ hay đang đóng kín cửa.
Thời gian trôi đi ở đây lặng lẽ quá. Lặng lẽ đến độ người không còn cảm giác về thời gian. Một thứ thời gian không bóng hình, không màu sắc. Chỉ có cái chết của những người già, vào mùa đông giá rét, mới làm sực tỉnh và bổng chốc nhận ra tiếng nói thì thầm của lăng miếu, bia mộ ở những vùng đồi núi chung quanh.
Trong không gian tĩnh mịch và mơ màng đó, thêm chìm đắm vào một khí hậu loáng thoáng liêu trai, người con gái ấy vẫn đi qua đều đặn mỗi ngày dưới hai hàng cây long não để đến trường. Ði đến trường mà đôi lúc dường như đi đến một nơi vô định. Ðịnh hướng mà không định hướng bởi vì những bước chân ngày nào ấy dường như đang phiêu bồng trên một đám mây hoang lạc của giấc mơ.
Người con gái ấy đã đi qua một cây cầu bắc qua một dòng sông, qua những hàng long não, qua những mùa mưa nắng khắc nghiệt, để cuối cùng đến một nơi hò hẹn.
Hò hẹn nhưng không hứa hẹn một điều gì. Bởi vì trong không gian liêu trai ấy hứa hẹn chỉ là một điều hoang đường. Giấc mơ liêu trai nào cũng sẽ không có thực và sẽ biến mất đi.
Người con gái đi qua những hàng cây long não bây giờ đã ở một nơi xa, đã có một đời sống khác. Tất cả chỉ còn là kỷ niệm. Kỷ niệm nào cũng đáng nhớ nhưng cứ phải quên. Người con gái ấy là Diễm của những ngày xưa.

Trịnh Công Sơn

 

               Reminiscence

 

Diễm of the old days

 
In the days of my youth, a slender girl passed through the rows of dark green camphor trees that lined the way to the University of Literature in Huế. Every day, the girl passed under the arching camphor trees that formed a dome over the footpath. Every year, the cicadas resounded their summer song to mark the beginning of the rainy season. Many years passed and many rainy seasons came and went. The girl continued her daily walks under the camphor tree dome on her way to the University of Literature in the small village of Huế.
Her house was on the other side of the river. Every day, she crossed a bridge and went under the rows of camphor trees on her way to school. From my balcony, I could look down and follow the girl’s shadow as she passed fours times a day on her route back and forth to the university.

 
At that time, most of the young girls of Huế didn’t ride motorcycles to school. Only the girls who lived far away had to ride their motorbikes while the other girls just walked to school. The young female students remained silent as they felt the leering eyes of their neighbors and acquaintances. They knew that they were being watched and admired by passersby. Is it really important to show off one’s beauty for many people or for just one special person? The girls had time to gaze at the sky above, the ground below, and the beautiful scenes all around. The footsteps of the students could be heard coming from all parts of the village as they flocked to the schools with old, familiar names. One young girl’s soul was permeated by a thick layer of romantic fog as she passed under the camphor, red phoenix, and laurel trees to the accompaniment of the sweet song of the flowing Hương River. The ancient village of Huế had always been a source of inspiration. With its ancient citadels, temples, and mausoleums, Huế had always aroused a sense of nostalgic memory that had the power to rescue people from the bitterness of life. The modest village of Huế had created its an own reality. It was a reality that very much resembled heaven.

 
What is real? What is a dream? Actually, one is just an illusion of the other. The fanciful scenes of that small village were embroidered in the dreams of those who were lucky enough to grow up there. Every morning, every afternoon, and every night, the toll from Linh Mụ pagoda echoed over the river to each house with its half-open windows and doors. Here time passed so quietly that people no longer felt its passing. Time had no shape or color. The soft whispers of winter’s departed souls were the only reminders of mortality. Time seemed eternal until the tombstones and temples in the surrounding hills and mountains softly alerted the residents of their own impending demise.

 
The dreamy young girl used to walk under the arching rows of camphor trees every day on her way to school. Sometimes when she was going to school, she seemed to be going to a mysterious destination. Her footsteps seemed to be floating on a cloud of dreams. That young girl crossed the bridge, passed under the camphor trees, and drifted through the harsh rains and relentless sun to finally arrive at the enamored place in her heart. It was a date with destiny, but not a promise. In those mythic recesses of her soul, a promise is just fiction. My fabled dream would never be real and it would disappear. The girl passing through the branches of camphor trees is now far away, and she has another life. All of my young desires are now just souvenirs. The memories are so memorable, but they must be forgotten. That girl is Diễm of the old days.

 
Đặng Hoàng Lan Translated From “Hồi ức” Of Musician Trịnh Công Sơn

 

   Diễm Xưa

 

Mưa vẫn mưa bay trên tầng tháp cổ
Dài tay em mấy thuở mắt xanh xao
Nghe lá thu mưa reo mòn gót nhỏ
Đường dài hun hút cho mắt thêm sâu

Mưa vẫn hay mưa trên hàng lá nhỏ
Buổi chiều ngồi ngóng những chuyến mưa qua
Trên bước chân em âm thầm lá đổ
Chợt hồn xanh buốt cho mình xót xa

Chiều nay còn mưa sao em không lại
Nhỡ mai trong cơn đau vùi
Làm sao có nhau, hằn lên nỗi đau
Bước chân em xin về mau

Mưa vẫn hay mưa cho đời biển động
Làm sao em nhớ những vết chim di
Xin hãy cho mưa qua miền đất rộng
Để người phiêu lãng quên mình lãng du

Mưa vẫn hay mưa cho đời biển động
Làm sao em biết bia đá không đau
Xin hãy cho mưa qua miền đất rộng
Ngày sau sỏi đá cũng cần có nhau.

Trịnh Công Sơn

(English Version)

 

 

             My Old Flame

 

Rain was still falling on the old tower.
Your arms were so long, and
Your eyes were so pale in those days.
Let us listen to the rain falling on autumn leaves,
There was a rustling in your light steps,
And the roads seemed to be longer in your deep eyes.

 
Rain was still falling on the veins of small leaves,
Every evening when I sat here waiting for the rain,
To fall quietly on your footsteps in the withered leaves,
My soul was tormented and enveloped in an icy chill.

 
It was still raining this afternoon, why didn’t you come to me?
If I were on my deathbed, where would you be?
My heart was filled with excruciating anguish.
Please come back to me. Please hurry. I need you.

 
It was still raining during our turbulent life.
How could we remember the crow’s path of flight?
Let it rain across our widespread lands.
Let the explorers forget their whereabouts.

 
It was raining for our tumultuous life.
How could you understand the agony of gravestones?
Let it rain throughout the land.
For in the next life, those rocks and stones will also be together.

 
Đặng Hoàng Lan Translated from the song “Diễm xưa” of Trịnh Công Sơn.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: